پژوهش های ایرانی. اسناد نام خلیج فارس میراثی کهن و جاودان

Mare de Persia -Sinus Persici- Persico mare- . Mare Persio-persian gulf

iهند و چین از کشورهایی است که اخیرا به‌عنوان عضو ناظر دایمی شورای قطب شمال

هند و چین  از کشورهایی هستند که اخیرا به‌عنوان عضو ناظر دایمی شورای قطب شمال پذیرفته شدند.

در نشستی که در سوئد برگزار شد، هشت عضو شورای قطب شمال با پیوستن هند، ایتالیا، ژاپن، کره جنوبی و سنگاپور به این شورا موافقت کردند، اما مخالفت کانادا باعث شد که تصمیم‌گیری درباره تقاضای عضویت اتحادیه اروپا به زمانی دیگر موکول شود.

اعضای ناظر دائم در تصمیم‌گیری‌ها هیچ نقشی ندارند.

"همانطور که وزرا گفتند، مسائل قطب شمال فقط به خود این منطقه مربوط نمی‌شود. بنابراین پذیرش ورود صداهای جدید به شورای قطب شمال گام مثبتی است"

روث دیویس، سازمان صلح سبز

گشوده شدن قطب شمال به‌روی کشتی‌ها و انجام عملیات استخراج نفت و گاز در آن باعث توجه بیشتر جهانیان به این منطقه شده است.

تغییرات آب و هوایی باعث شده کشتی‌ها بتوانند با عبور از مسیر شمالی سرعت و هزینه سفرهای دریایی را پایین بیاورند. کشورهای آسیایی دارای صنایع کشتی‌سازی بیش از دیگران به این مسیرهای دریایی، و در نتیجه آن به شورای قطب شمال، علاقمند هستند.

محل گفتگو

شورای قطب شمال در دهه ۱۹۹۰ تأسیس شد، و عمدتا به مسائل زیست‌محیطی، از جمله تغییرات اقلیمی و انواع آلودگی می‌پردازد. تأثیر هر دوی این پدیده‌ها در مناطق نزدیک به قطب شمال شدیدتر بوده است.

شورای قطب شمال هشت عضو دائم دارد که از میانشان پنج کشور نروژ، روسیه، کانادا، آمریکا و دانمارک با قطب شمال مرز دریایی مشترک دارند. سه عضو دائم دیگر هم فنلاند، ایسلند و سوئد هستند.

شورای قطب شمال اختیارات محدودی دارد، و پروتکل‌های تهیه شده توسط آن برای کشورهای عضو الزام‌آور نیست. اما با عقب رفتن یخ‌های قطبی استفاده از منابع این منطقه امکان‌پذیر شده، و به‌همین خاطر بقیه کشورهای جهان هم به آن توجه پیدا کرده اند و می‌خواهند در آن حضور داشته باشند.

تابحال شش کشور اروپایی دیگر به‌عنوان عضو ناظر دائم شورا پذیرفته شده اند. حالا شورا قبول کرده که شماری از مهم‌ترین کشورهای در حال توسعه هم به این گروه ملحق شوند. استقبال زیاد دیگر کشورها از شورای قطب شمال باعث شده به آن لقب "باشگاه هجوم به سرما" (Coldrush Club) داده شود. انتخاب این لقب در واقع به تشبیه علاقمندی زیاد کشورها به بهره‌برداری از منابع نفت و گاز قطب شمال به هجوم آمریکایی‌ها به مناطق غربی این کشور در نیمه قرن نوزدهم به امید کشف طلا (موسوم به Gold Rush) برمی‌گردد.

گفته می‌شود حدود ۱۳ درصد ذخایر کشف‌نشده نفت و ۳۰ درصد منابع کشف‌نشده گاز جهان زیر مدار قطبی واقع شده است. اعضای ناظر جدید حق رأی نخواهند داشت و باید تعهد بدهند که حق مالکیت پنج کشور ساحلی قطب شمال بر این منطقه را زیر سوال نخواهند برد.

در نشستی که در شهر کیرونا در شمال سوئد برگزار شد، بر سر تهیه دستورالعملی برای مدیریت و نظارت بر فعالیت‌ها و نقش ناظران توافق شد. آنها اجازه نخواهند داشت مستقیما مسائل مورد نظرشان را در دستور کار شورا قرار دهند، و باید این کار را از طریق یکی از هشت عضو اصلی انجام دهند. اما شورا نتوانست در مورد درخواست عضویت اتحادیه اروپا به توافق برسد. گفته می‌شود که کانادا، که ریاست دوره‌ای شورا را برعهده دارد، با عضویت دائم اتحادیه اروپا به‌عنوان عضو ناظر بشدت مخالف بوده است.

قطب شمال دارای منابع عظیم نفت و گاز است، و حدود یک‌سوم ذخایر گاز کشف‌نشده جهان در آن قرار دارد

 

اتحادیه اروپا استفاده از پوست فُک را ممنوع کرده و مدت‌هاست که سر این موضوع، و همچنین برخی محصولات دیگر با کانادا اختلاف دارد. علاوه بر این، اتحادیه اروپا قصد دارد واردات نفت حاصل از میادین قیر شن (نفت فوق سنگین) در ایالت آلبرتای کانادا را محدود کند.

شورای قطب شمال گفته که درخواست اتحادیه اروپا برای پیوستن به شورا به‌عنوان عضو ناظر را دریافت کرده، اما اتخاذ تصمیم در این باره را به بعد از رفع نگرانی‌های کشورهای عضو موکول کرده است. تصور می‌شود که مذاکرات در مورد استفاده از پوست فک میان شورا و کمیسیون اروپا در جریان باشد. هجوم یکباره اعضای ناظر جدید به شورا با استقبال محتاطانه فعالان حوزه محیط زیست همراه بوده است.

روث دیویس، عضو سازمان صلح سبز، به بی‌بی‌سی گفت: "خیلی از مسائلی که اینجا مطرح می‌شود دغدغه مشروع بقیه کشورهای جهان هم هست. همانطور که وزرا گفتند، مسائل قطب شمال فقط به خود این منطقه مربوط نمی‌شود. بنابراین پذیرش ورود صداهای جدید به شورای قطب شمال گام مثبتی است. اما سوال اصلی این است که آیا صدای کشورهایی که بیش از دیگران پیامدهای تغییرات سریع اقلیمی را متحمل می‌شوند هم در این شورا شنیده می‌شود؟"

طرح مقابله با نشت نفت

"گفته می‌شود حدود ۱۳ درصد ذخایر کشف‌نشده نفت و ۳۰ درصد منابع کشف‌نشده گاز جهان زیر مدار قطبی واقع شده است"

ناظران می‌گویند که تمایل فزاینده کشورهایی نظیر چین و هند به پیوستن به شورای قطب شمال نشان‌دهنده تغییر ماهیت این سازمان است. یکی دیگر از نشانه‌های توسعه فعالیت‌های این شورا قبول تهیه طرحی برای مقابله با نشت احتمالی نفت است.

جان کری، وزیر خارجه آمریکا، در سخنرانی‌اش در این نشست از این ایده استقبال کرد و گفت: "همانطور که تجربه دردناک آمریکا در خلیج مکزیک نشان داد، ما پیش از وقوع چنین فجایعی نیازمند همکاری‌ها و دستورالعمل‌های عملیاتی مشترک هستیم. ما از ابتدا نباید اجازه دهیم چنین فجایعی روی بدهند."

لیو لوند از مدیران وزارت خارجه نروژ است. او پیشتر فرستاده ویژه این وزارت‌خانه در زمینه انرژی و تغییرات آب و هوایی بود. او معتقد است که نقش شورا در جهان رشد قابل توجهی داشته است.

آقای لوند می‌گوید: "شورای قطب شمال تا به امروز بیشتر با بخش‌های مربوط به محیط زیست دولت‌ها سر و کار داشته است. اما از این به‌بعد به سمت موضوعاتی حرکت می‌کند که در آنها به بده و بستان نیاز خواهد بود، و بر سر موضوعات مختلف کشمکش‌هایی ایجاد خواهد شد. از این پس به جای ژست‌های نمادین، با سیاست‌ورزی از نوع واقعی آن سر و کار خواهیم داشت، و با وضعیت متفاوتی طرف خواهیم بود."

نشست اخیر شورای قطب شمال همچنین یک گزارش علمی جدید از موسسه محیط زیست استکهلم درباره انعطاف‌پذیری قطب شمال منتشر کرد. بنا بر این گزارش، تغییراتی سریع و ناگهانی در سراسر منطقه قطب شمال روی داده، و خطر آن وجود دارد که عبور از برخی مرزها، باعث بروز تغییراتی برگشت‌ناپذیر شود.

 

یاد آنروزها به احترام دریای پارس

  •  
  • به نقل از روزنامه شرق
  • سه شنبه ۱۷ آبان ۱۳۸۴

 بدنبال اقدام غیر علمی نشنال جغرافی  و موج مردمی 
نام خیابانی کوچک در جنوب تهران را به «خلیج فارس» تغییر دادیم، بزرگراهی که صدها کیلومتر با آن خلیج فاصله دارد را به نام «خلیج فارس» نامگذاری کردیم. چند نمایشگاه نه چندان موفق از نقشه های تاریخی آن آبراه به راه انداختیم و خوش نشستیم که دیگر جهانیان، همه آن را «خلیج پارس» می خوانند.
از برگزاری همایش ها و جشنواره های اینترنتی و غیر اینترنتی بی سرانجام گرفته تا چاپ مجموعه نقشه هایی که به ظاهر تنها برای دلخوشی خود ما صرفاً در بازار داخلی باقی مانده اند. این بود تب تندی که در پی اقدام نشنال جئوگرافیک یک باره پدید آمد و پس از چندی فروکش کرد.
نه بنیاد دیده بانی برای پیگیری بحران پدید آمد و نه اقدامی موثر در خارج از مرزهای ایران صورت پذیرفت.سال گذشته در همین روزها بود که در همین روزنامه برای نخستین بار در ایران از اقدام سازمان نشنال جئوگرافیک و توطئه تازه عربی/ غربی در رسانه های پرنفوذ جهان برای تغییر نام خلیج پارس سخن گفته شد. به فاصله چند روز، نامه صدها تن از روزنامه نگاران و فعالان فرهنگی سیاسی به دولت برای پیگیری موضوع به چاپ رسید و کمی بعد، در زمانی که ایرانیان مستقل در درون و برون مرز نظر به موضع ضعیف رسمی، خود به میدان آمده بودند بالاخره مسئولان تکانی خوردند و ورود کارمندان نشنال جئوگرافیک را تا زمان تصحیح اطلس ها ممنوع ساختند. این موضع دولتی به نقطه عطفی در انعکاس کوشش های ایرانیان در پاسداری از نام خلیج پارس در سطح جهانی انجامید و کوشش های به ظاهر جزیی، ناگاه به فریاد فرو خورده ایرانیان برای پاسداری از هویتی که روشن نیست همواره از چه رو عربی جلوه داده می شود بدل شد.به هر رو، ارائه گزارشی از آنچه اکنون در رابطه با این نام در سطح بین الملل وجود دارد بی ضرر است. شاید تاثیری اندک برای کوشش های منظم و واکنش های منطقی و نه احساسی و شتاب زده در پی داشته باشد، هرچند بسیار گفتیم و نوشتیم و واکنش ها روزبه روز ضعیف تر و ناامیدکننده تر شد.بخش ایران باستان در موزه لوور پاریس همواره پذیرای دوستداران پرشمار تاریخ ایران از سراسر جهان بوده است.
در این موزه به عنوان یک مرکز به ظاهر علمی و به دور از بازی های سیاسی، به کمتر نقشه ای بر می خوریم که در آن از نام راستین خلیج پارس در زبان فرانسوی (Golfe Persique) استفاده شده باشد. سیاستی که در بسیاری از رسانه های فرانسوی نیز به چشم می خورد. چندی پیش یکی از اعضای سازمان خلیج پارس که به تازگی از بخش ایران باستان در لوور دیدن کرده چنین می گوید:
«چند ماه پیش با همکاری یکی از دانشجویان ایرانی مقیم فرانسه نامه ای به دو زبان انگلیسی و فرانسوی به لوور ارسال کردیم که با واکنش منفی سرپرست بخش ایران در موزه مواجه شد. ولی در سفر اخیر دریافتم که در تعداد اندکی از نقشه ها از نام Golfe Persique استفاده شده و در تعدادی دیگر که قبلاً از نام مجعول Golfe Arab Persique درج شده بود، واژه Arab به شکلی نه چندان حرفه ای پاک شده است. در آغاز تصور کردم که ممکن است برخی از بازدیدکنندگان ایرانی دست به چنین کاری زده باشند ولی پس از مشاهده دیگر نقشه ها و همچنین حضور پر تعداد ماموران امنیتی موزه، چنین کاری را ناممکن دیدم.
به رغم اینکه نامه نگاری های ما واکنش مثبت آنها را در پی نداشت ولی ظاهراً تا حدی نتیجه بخش بوده هرچند که هنوز بر اکثر نقشه ها عنوان نامفهوم Golfe (خلیج) خودنمایی می کند.» رسانه های آمریکایی در سال های گذشته تقریباً همیشه از نام درست خلیج پارس در زبان انگلیسی (Persian Gulf) بهره می جستند ولی به ظاهر در ایالات متحده نیز این فضا رو به تغییر است. در اوایل مهر ماه، کاربرد عبارت ساختگی «خلیج عربی» در تار نمای تلویزیون CNN واکنش شدید شماری اندک از ایرانیان مقیم آمریکا و ایران را برانگیخت و آن گونه که به نظر می رسد کاربرد این نام به یکی از سیاست های پایه ای نیروی دریایی این کشور نیز بدل شده است. در کشورهای حاشیه جنوبی خلیج پارس، گزارشگران و نویسندگان بیانیه های مطبوعاتی نیروی دریایی آمریکا به تبعیت از سیاست کشورهای میزبان همواره «خلیج عربی» را مورد کاربرد قرار می دهند. نامی که در اصل نام باستانی دریای سرخ است. اعتراضات پی درپی ایرانیان نیز ظاهراً تاکنون نتیجه چشمگیری نداشته است. روابط عمومی ارتش ایالات متحده با پاسخ هایی همچون «این آبراه به نام خلیج عربی هم شناخته شده است» و یا «گرچه نام تاریخی این خلیج و عنوان معمول در رسانه های آمریکایی Persian Gulf است ولی سیاست نیروی دریایی آمریکا استفاده از Arabian Gulf است» با ایرانیان روبه رو شده است. برایان بهرنگ لاهیجی از دانشجویان آمریکایی ایرانی تبار در کالیفرنیای جنوبی که برای مقابله با این سیاست، سخت فعال بوده می گوید: «در آغاز با روابط عمومی، دفتر نیروهای ذخیره و پشتیبانی ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا از راه ای میل تماس گرفتم. یک نامه کتبی را هم به دفتر ستاد مشترک ارتش آمریکا فرستادم ولی تنها یک افسر جزء به نامه ام پاسخ داد با این مضمون که از مقامات بالا دستور رسیده که از نامی اشتباه برای خلیج پارس استفاده شود. با این حال با سفارت آمریکا در بحرین و چندین سناتور در کالیفرنیا نیز تماس گرفتم ولی حرکت مشخصی از سوی آنها دیده نمی شود. متاسفانه به رغم وجود یک جامعه پرجمعیت از ایرانیان مهاجر در منطقه محل زندگی ام، به ندرت کسی در این زمینه همکاری می کند.» ولی رویداد جالبی نیز در پانزده اکتبر ۲۰۰۵ رخ داد. در این روز ناوگان دریایی آمریکا از منامه (پایتخت بحرین) بیانیه ای منتشر ساخت که به فاصله چندین ساعت در تار نمای بسیاری از رسانه های آمریکایی قرار گرفت.
در همان روز سازمان خلیج فارس ای میلی برای تار نمای اخبار ارتش آمریکا (Army News) ارسال کرد تا اشتباه فاحش جغرافیایی که در این بیانیه به چشم می خورد را درست کنند. دقایقی بعد پاسخی از کنت میلر سردبیر بخش اخبار نظامی آن لاین در ویرجینیا دریافت شد: «از نامه شما سپاسگزاریم ولی متنی که از آن سخن می گویید و در بخش اخبار ما قرار گرفته به صورت یک بیانیه مطبوعاتی نظامی از سوی اعضای همان بخش در اختیار ما قرار گرفته و در نتیجه از حداقل ویرایش برخوردار می شود.
گزارشگران ما از Persian Gulf استفاده می کنند ولی گزارشگران بخش دفاع، تنها از عبارت Ara.bian Gulf استفاده می کنند و می گویند که کاربرد Persian Gulf برای برخی بر خورنده است و آن را آمریکایی مآبی می شمرند.» با فاصله کوتاهی پس از این نامه و پس از کنترل مجدد تار نماهایی که آن بیانیه را منتشر ساخته بودند مشخص شد که همگی، نام ساختگی به کار برده شده را به Persian Gulf تغییر داده اند.
باز هم ثابت شد که همین کوشش های به ظاهر کوچک اگر با بیانی منطقی و محترمانه ارائه شود تا چه حد می تواند موثر باشد.پیروز مجتهدزاده استاد دانشگاه و مدیر بنیاد جغرافیایی یوروسویک در لندن نیز بر این باور است که در حال حاضر کوشش ها باید برای ایستادگی در برابر این سیاست نیروی دریایی آمریکا متمرکز شود. به گفته وی «جای بسی تاسف دارد که تشکیلاتی مانند نیروی دریایی آمریکا تحت تاثیر برخی تصمیمات سبکسرانه بر آن شده است که اصول هایی را که بنیادهای دولتی و غیر دولتی ایالات متحده در طول تاریخ نشان داده اند که سخت پایبندش هستند را زیر پا گذاشته و در برخی موارد، نظر به برخی ملاحظات نه چندان اخلاقی، نام های تاریخی اماکن جغرافیایی را برای دلخوش کردن فلان شیخ ثروتمند تغییر دهند. در ماجرای تلاش برخی محافل عربی مانند رژیم بعثی صدام حسین و برخی شیوخ جنوب خلیج فارس در چند دهه اخیر، بنیادهای دولتی و غیر دولتی در ایالات متحده ثابت کرده اند که به رغم روابط دوستانه ای که بین کشورشان با این شیوخ برقرار بوده و هست زیر بار این تلاش های خلاف اخلاق و اصول نخواهند رفت. برخورد دولت آمریکا در تمام این دوران در قیاس با برخی کشورهای اروپایی همچون بریتانیا که خیلی زود تحت تاثیر تلاش های اعراب قرار گرفت و به طور غیررسمی Persian را از Persian Gulf حذف کرد بسیار نمونه بوده است. از همین نظر، امروزه دیدن چنین وضعیتی در ایالات متحده بسیار تاسف بار است و به نظر می رسد که دو عامل اصلی داشته باشد، نخست اینکه پس از سقوط صدام برخی از شیخ های منطقه از ترس اینکه مبادا میراث حکومت بعثی در ایران ستیزی و تغییر نام خلیج پارس از میان برود انرژی بیشتری را برای گستردن این مباحث به کار گرفتند، از سوی دیگر اختلاف میان دولت جمهوری اسلامی و ایالات متحده به صورت انگیزه ای تازه درآمده است تا برخی محافل نظامی در آن کشور به اینگونه تلاش های شیوخ عرب توجه کنند. با این همه همچنان دولت آمریکا هنوز نامی جز Persian Gulf برای این دریا نمی شناسد. تنها نیروی دریایی است که تحت تاثیر جو موجود و فشار های محلی در کشورهای جنوبی حاشیه خلیج پارس از نامی جعلی استفاده می کنند. روشن نیست که آنها در منطقه دستور دهنده هستند یا دستور بگیر!...  کارکرد سیاسی برای اداره امور کشور در عمل ثابت کرد که جامعه ای گسترده و کهن همانند ایران نمی تواند بدون انگیزه های ملی و هویتی به درستی اداره شود. بروز جنگ ها و چالش های خارجی این واقعیت را برای همگان آشکار کرد که بزرگ ترین عامل دفاع از موجودیت یک کشور در برابر چالش های خارجی نیروی ملی برانگیخته شده آن جامعه است.
Map_of_persia
به همین دلیل است که ما می بینیم هنگامی که سازمان غیر دولتی خلیج پارس (Persian Gulf Online) چالش بسیار چشمگیری را نسبت به اقدام نشنال جئوگرافیک آغاز کرد و این چالش به کمک دیگر سازمان ها و افراد در سراسر جهان به موفقیت رسید دولت ایران نیز تشویق شد که مقداری به این مسائل بپردازد.
به ویژه هنگامی که دریافت ایرانیان در درون و برون مرز علاقه بسیار عمیقی را در این رابطه از خود نشان می دهند.
برخی از ماموران رسمی دولت ایران در اروپا و ایالات متحده هم با نشنال جئوگرافیک تماس گرفتند که این کار در تاریخ انقلاب اسلامی بی سابقه بود. به دنبال این وضع، دولت دست به یک سلسله اقدامات نمایشی داخلی زد ازجمله تعیین روز ملی خلیج فارس (به پیشنهاد همان سازمان)، تعویض نام خیابان خلیج فارس یا چاپ تمبر که البته هنوز هم به چاپ نرسیده است!... ولی طبیعتاً این اقدامات کافی نیست.
هر دولتی از هر شکل ایدئولوژیک که باشد باید تلاش گسترده تری را برای مقابله با چنین چالش های ملی و هویتی خارجی به کار گیرد به ویژه هنگامی که مسلم شود اینگونه چالش ها تنها محدود به یک بحث هویتی و فرهنگی نیست بلکه بخشی از یک مجموعه گسترده تر از چالش های سیاسی علیه کشور، ملت و حتی خود نظام است. در این رابطه اخیراً اعلام شد که دولت از ورود کشتی های بین المللی با بارنامه هایی با نام هایی غیر از Persian Gulf جلوگیری می کند. دولت ابوظبی سال ها است که این کار را به طور متقابل انجام داده و می دهد ولی شنیده می شود که دولت ایران این تصمیم جدید خود را به دلیل مسائل مالی متوقف کرده است.»در این بین، موسسه هارپر کالینز (Harper Collins) که از بنیادهای به اصطلاح معتبر جغرافیایی و نقشه نگاری در لندن است هفته پیش بر آن شده تا در نقشه هایش، Persian را از عبارت Persian Gulf حذف کند. خبر این سیاست تازه گرچه رسماً از سوی این بنیاد اعلام نشد ولی از سوی چند تن از ایرانیان مقیم لندن فاش شد که طبعاً واکنش حامیان تاریخ و فرهنگ ایران را به دنبال داشت.تمبر خلیج فارس
آریا عابدین (دانشجوی دانشگاه ایالتی نیوجرسی) که موضوع را با مکاتباتش پیگیری کرده درباره واکنش این بنیاد چنین می گوید: «میک آشورت Mick Ashworth مسئول اطلس جهان در بنیاد هارپرکالینز اذعان می دارد که «هیچ پیش زمینه سیاسی در پس تصمیم آنها نیست» که بعید به نظر می رسد چنین باشد. آشورت می گوید بنیاد مذکور در کاربرد نام های جغرافیایی، سیاست شورای نام های جغرافیایی برای کاربرد رسمی در بریتانیا (PCGN) که استفاده از نام های رایج است را دنبال می کنند. این بنیاد گرچه به پیشینه تاریخی نام خلیج پارس (Persian Gulf) معترف است ولی از سال ۱۹۹۴ همزمان با گسترش روزافزون کاربرد «خلیج» (The Gulf) در رسانه ها و سیستم نقشه نگاری ادارات نظامی بریتانیا، این عبارت نامفهوم را اندک اندک به عنوان نام این پهنه آبی برگزیده است. این بنیاد خاطرنشان ساخته اسناد تاریخی ارائه شده و اعتراضات ایرانیان را مورد بررسی قرار خواهد داد ولی هنوز از تجدیدنظر در این سیاست سخنی به میان نیامده است.از سوی دیگر به تازگی در آمریکا بنیاد Scholastic که از ناشران شاخص کتاب های درسی در ایالات متحده است «امپراتوری ایران» (Persian Empire) را به دلایل نامعلوم از کتاب های خود حذف کرده است.
این اقدام، واکنش شدیدایرانیان مقیم آمریکا را برانگیخته و جدا از ارسال نامه های اعتراض آمیز به این موسسه، دادنامه ای اینترنتی با این نشانی به کوشش (استاد دانشگاه در نیویورک) تنظیم شده است:

http://www.petitiononline.com/۰۷۱۰۵۶petition.html***گفتنی است سازمان خلیج فارس Persian Gulf Online Organization  و یا سازمان خلیج فارس آنلاین یک موسسه غیر دولتی  و نا سود جو  است  که در سال ۱۳۷۹ توسط گروهی از استادان ایرانی دانشگاه از جمله محمد علاء استاد دانشگاه ایالتی کالیفرنیا و جواد فخار زاده تاسیس شده است.این سازمان در غیاب فعالیتهای نهادهای دولتی برای پاسداری از نام خلیج فارس تاسیس شد و در مدت کوتاهی دهها نفر از اساتید دانشگاهها و نخبگان اجتماعی و فرهنگی را از داخل و خارج از کشور به خود حذب کرد.اعضای سازمان در اروپا- ایران و آمریکا در سال ۱۳۸۳ برای تمرکز بر روی میراث فرهنگی تشکیل جلسه دادند. اعضای سازمان متعهد شدند که هر کدام دستکم هفته‌ای یک موسسه و یا وب سایت تحریف گر را شناسایی و یک نامه به تحریف گران نام خلیج فارس بنویسند و آنها را ترغیب کنند که از کاربرد نام جدید وتحریف نام خلیج فارس بپرهیزند. اعضای این سازمان در سال ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴ دو کمپین بزرگ  اینترنتی براه انداختند یکی برای تصویب روز ملی خلیج فارس و دیگری درخواست از نشنال جغرافی برای اصلاح اشتباه غیر علمی خود. هر دو پیشنهاد انجام گرفت.فعالیتهای تشکیلاتی و هماهنگ شده این سازمان بدلیل اختلاف اعضا در خصوص وارد شدن به مباحث سیاسی و یا فقط محدود شدن به نام خلیج فارس  بعد از انتخابات 1388 فعلا متوقف شده است.وب سایت رسمی سازمان بطور موقت تعطیل است. اما  شاخه ایران همچنان فعال هستنداندیشکده پژوهش های ایرانی  http://parssea.org , و موسسه   http://persiangulfstudies.com  بی وقفه به کار و انجام تعهدات فرهنگی خود ادامه می دهند . جلسات و هماهنگی برای برگزاری  نشست های روز ملی خلیج فارس هر سال  در ایران با همکاری موسسه کارتوگرافی سحاب انجام می شود.

دوشنبه ۱۲ دی ۱۳۸۴ - - ۳۸۹۰
به یاد و احترام خلیج فارس. روزنامه همشهری
008130.jpg
 
سال گذشته همین روزها که از تصحیح نام خلیج فارس مان در نشنال جئوگرافی شادمان بودیم، امسال به یاد آن روزهای غرور و افتخار، همایش سخن ودیدار از کتاب و اسناد فرهنگی خلیج فارس در خانه هنرمندان برپاست.
ماهور نبوی نژاد- در این همایش پنج روزه که به همت انجمن محیط زیست خلیج فارس و دریای عمان برگزار شده، استادان و پژوهشگران کشور درباره موضوع های مختلف مرتبط با خلیج فارس در تالار ناصری خانه هنرمندان سخنرانی کرده و خواهند کرد.
در مراسم افتتاحیه این همایش در روز شنبه، دکتر مریم امیرحمدی (مترجم و استاد دانشگاه شهیدبهشتی)، دکتر محمدرضا سحاب (رئیس موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب) و دکتر محمد علاء (استاد دانشگاه کالیفرنیا) به ترتیب درباره خلیج فارس نزد مورخان ارمنی و یونانی ، خلیج فارس در نقشه های دوره اسلامی و فعالیت های جهانی درباره خلیج فارس سخنرانی کردند. همایش در روز یکشنبه با سخنرانی علی اصغر رمضانپور و حسین نوربخش درباره آثار حسین نوربخش و بررسی آثار دکتر احمد اقتداری توسط دکتر سجادی پیگیری شد.
امروز نیز درباره پیشینه دریانوردی در خلیج فارس ، مسائل محیط زیست خلیج فارس و دورنمای همکاری های منطقه ای و بین المللی درباره حفاظت از محیط زیست خلیج فارس به ترتیب توسط دکتر جواد صفی نژاد، دکتر محمدباقر نبوی و دکتر محمدرضا فاطمی صحبت می شود.
فردا منوچهر طیاب مستندساز و فیلمساز پژوهشگر- با نمایش اسلاید، زندگی و طبیعت در سواحل شمالی خلیج فارس را تشریح می کند. علی اکبر محمودیان و دکتر کیانی نیز به ترتیب درباره شناخت جزیره کیش و خلیج فارس در اسناد ملی سخنرانی خواهند کرد.
برنامه روز چهارشنبه، دو میزگرد؛ یکی درباره تاریخ مستند خلیج فارس و دیگری درباره تالیفات مجتهدزاده درباره سه جزیره ایرانی است.
در آخرین روز همایش پس از سخنرانی دکتر ساداتی پور و امید صدیقی درباره کالبدشناسی دریای خلیج فارس، فرصت به اهالی حوزه ادبیات داده می شود تا نویسندگان و مولفان ادبی کشوربه آثار ادبی که در مورد خلیج فارس است، بپردازند .
این همایش هر چند طی 5 روز برگزار می شود، ولی قطعا نمی تواند به تمامی مسائل اجتماعی، محیطی، تاریخی و فرهنگی مرتبط با خلیج فارس بپردازد، ولی دست اندرکاران این همایش کوشیده اند گریزی به هر یک از ابعاد خلیج فارس بزنند و حرفی از آنها به میان بیاورند.
اگر طی این هفته به هر نیتی سری به خانه هنرمندان زدید، حتی اگر حوصله نشستن پای صحبت استادان نامبرده را نداشتید، می توانید از نمایشگاه حاشیه همایش خلیج فارس دیدن کنید. در این نمایشگاه بیش از 300 کتاب سند فرهنگی ارزشمند از خلیج فارس توسط 51 ناشر و موسسه پژوهشی و فرهنگی عرضه شده است.

We Stand Corrected: Daniel Pourkesali From the Persian Gulf Organization On The Importance of Names

Posted on April 6, 2009 by  in  with 3 Comments

Reporting on a story about the coral monitoring stations in the Persian Gulf, Green Prophet mistakenly labeled the major Middle East waterway the Ara. bian Gulf. A reader wrote us asking for a correction on the name which has deep historical and new political roots.

Today we interview Daniel M. Pourkesali, an Iranian-American who is working to preserve the heritage of the Persian Gulf.

Tell us a little about you, who you are, where you come from, where you live now and what you do.

I live in Northern Virginia near Washington, DC working as a Manufacturing Electrical Engineer for an Aerospace company specializing in development and production of flight dynamics, engineering and control systems.

I was born in Babol, a city in the Mazandaran Province in Northern Iran and grew up in Tehran where I attended Andisheh Don Bosco School. I moved to the United States in 1978 to pursue my higher education in field of Aeronautics. I currently serve as the U.S. chapter President for the Campaign Against Sanctions and Military Intervention (CASMII) and hold membership in Persian Gulf Online, National Iranian American Council (NIAC), Iran Heritage organizations.

Tell us about the name preservation project you are part of and what this organization does.

Persian Gulf Organization (PGO) is made of many volunteer individuals across the globe dedicated to the defense and preservation of the historic name of the Persian Gulf through monitoring of electronic and other published media and news articles.

Why are names important to preserve from an environmental point of view?

Geographical names provide a link to our collective past as inhabitants of this fragile planet. Environmental changes normally take place over extended periods of time. Thus any serious study or discussion of such issues can not be influenced by interim political acts.

persian-gulf-highway

What is the historical significance of the Persian Gulf? Why not Arabian Gulf?

The name Persian Gulf has been the only label used for the body of water separating Iran from the Arabian Peninsula for the entire documented period of the human history in all languages and cultures. Use of Arabian Gulf by contrast is a recent phenomenon first promoted by nationalist Arab dictator Gamal Abdul Nasser and then followed by the Bathist regime of Saddam Hussein. The only known historical reference to a place as named Arabian Gulf was made by the Greek historian Herodotus in his book titled ‘The History of Herodotus’ written in 430 BC describing the present day Red Sea.

Tell us a little bit about nature in the Persian Gulf region and what makes it so special (ie corals, animals etc…)

Persian Gulf region is rich with shrimp and fishing grounds, wide-ranging coral reefs, and abundant pearl oysters, but its ecology has become increasingly under threat from the heavy industrialization and repeated oil spillages as a result of recent wars fought in the region.

According to a statement by Green Party of Iran, the Persian Gulf is many times more polluted than other free waters due to the global warming compounded by indiscriminate dumping of waste water in the region by oil companies and unchecked oil seepage.

A glance at the Historical, Geographical and Legal Validity of the term : Persian Gulf


تاثیر و نقش زبان فارسی در زبانهای شبه قاره هند.

تاثیر و نقش زبان فارسی در زبانهای شبه قاره هند.

    

 

اسناد  زبان فارسی در  هندوستان          

برای هفتصد سال “فارسی”  زبان اداری و نظامی هندوستان بود تا اینکه در دوره استعمار در سال ۱۸۳۶م چارلز تری ویلیان ” زبان انگلیسی”  را بجای زبان فارســــی رسمیت داد.

زبان فارسی که برای چند سده  دومین زبان رسمی هند (در دوره گورکانیان زبان رسمی) و زبان فرهنگی و علمی بشمار می‌رفت. .

 

همانندی‌های فراوان میان زبان اوستا و سانسکریت هم نشانه دیگری از پیوند دیرینهٔ ایران و شبه قاره دارد. شباهت نمادهای مذهبی ایرانیان باستان و هندی ها از جمله خدای میترا  و همچنین وارونای ودا که معادل اهورای زرتشتی است. نمادهای آیین مهر یا میترا و صلیب شکسته و صلیب که نماد خورشید و گردونه مهر است و از همه مهتر مشترکات زبانی و مراسم های  اوستایی و  ودایی است. در دوران اشکانیان (۲۲۶ – ۲۴۹ ق.م) این روابط رو به گسترش نهاد تااینکه در زمان ساسانیان (۲۲۶ ق.م – ۶۵۲ م) با وجود ترجمهٔ کتاب‌های مهم هندی مانند «کلیله و دمنه» در عصر انوشیروان، پیوستگی‌های فرهنگی قوت گرفت. پارسیان هند نیز  اگرچه جمعیت ناچیزی بودند اما تاثیر گذار بودند.

پس از حمله سلطان محمود غزنوی به هندوستان دراوایل سدهٔ پنجم هجری زبان فارسی در غرب شبه قاره گسترش می‌یابد. البته نباید سهم غوریان که زبان مادری آنها فارسی بود و نقش صوفیانی چون هجویری، خواجه معین الدین چشتی، شیخ بهاءالدین زکریا مولتانی، سیداشرف جهانگیر سمنانی، سیدعلی همدانی و…  را نادیده گرفت. پادشاهان فارسی گوی با حمایت و پشتیبانیِ فراوان خود از علما، دانشمندان، سرایندگان، ادیبان، هنرمندان و سایر فرهیختگان موجب شکوفایی و ارتقای زبان فارسی شدند و در این باره منابع و مآخذ فراوان است.

 تعداد شاعرانی که تنها در دورۀ صفویه یعنی از سال ۹۰۷ هـ. ق تا سال ۱۱۳۵ به هند رفته اند بالغ به ۷۴۵ تن بوده اند در میان این شاعران تعدا د زیادی علاوه بر شاعری، هنرمندان و دانشمندان دیگری مثل شاهنامه خوانی، طبابت، منجمی، خوشنویسی، موسیقی و… بوده اند .

 زبان فارسی در دورهٔ غزنویان به هند راه یافت اما غوریان که زبان مادری آنها فارسی بود نقش مهمی در گسترش زبان و ادبیات فارسی داشتند. بهترین نماد همکاری فرهنگی و هنری میان هند و ایران را می توان در سه بنای معروف هند در شهر آگرا دید، بنای معماری قبر اکبر شاه، تاج محل از عجایب هفتگانه جدید ثبت یونسکو و قلعه سرخ اگرا و همچنین همایون تمب همایون شاه ( متحد  دولت صفوی ایران) در دهلی نو از بناهای میدان نقش جهان اصفهان و معماری صفویه(۱۵۰۲-۱۷۲۲) الگو گرفته اند البته بنا شدن بارگاه های اگرا  بر سنگ های مرمر گرانقیمت بر عظمت این بنا ها افزوده است و نشانگر روابط امپراتوری صفوی و امپراتوری گورکانی بویژه شاه جهان و  همایون شاه است که علاقه خاصی به زبان فارسی داشته است، دهها کتیبه قرانی به خط ثلث ایرانی و دهها بیت خط فارسی با خط نستعلیق وخط شکسته فارسی و امضای استاد عیسی و امانت خان شیرازی در یک سنگ نوشته دلیل بر الگوهای ایرانی این بنا است. اما از عجایب این بنای عجیب آن است که معماری آن را به تقلید از گزارشگران انگلیسی “مغولی” معرفی می کنند حال اینکه در جغرافیای تمدن اصلی مغولی (ترکستان) (مغولستان، قرقیزستان، قزاقستان، ازبکستان ترکمنستان ) حتی یک بنای کهن قابل توجه وجود ندارد بطوریکه در قرقیزستان قدیمی ترین بنا آرامگاه “مناس” است یک ساختمان آب انبار گونه با معماری آجری با قدمت کمتر از هفتصد سال( البته مناطق حوزه ای ایرانی و تاجیک نشین این کشورها ساختمان های قابل توجه دارند مانند خرابه های نسا و عشق آباد و مناطق قدیمی ازبکستان) .

 شاعران فارسی زبان هندوستان همچون بیدل دهلوی، و امیر خسرو دهلوی و اقبال لاهوری و دستگاه شعری سبک هندی را در خود پروراند و واژه نامه هایی مانند فرهنگ ابراهیمی از ابراهیم قوام‌الدین فروغی، فرهنگ آنندراج از محمد پاشا، را برای  ما به ارث گذاشته اند .  عرفا و مرشدان مذهبی مانند معین الدین چشتی ( ف۶۳۳ قمری در اجمیر شریف هند. میر سید علی همدانی (ف ۷۸۶  قمری، در کشمیر. از قرن هشتم تا قرن دوازدهم  قمری اوج شکوفایی زبان فارسی در هند ۲۵  فرهنگ واژگان یا لغت نامه فارسی در هند تدوین شده است در حالیکه سهم کشور ایران در این دوره بسیار اندک است. این نشان میدهد که ادبیات  فارسی در این ۴  قرن شاید بتوان گفت در هند از ایران شکوفاتر بوده است.

 

*** کتیبه های  پارسی  و فارسی

 بر اساس کتاب “نقش پارسی بر احجار هند”، در هندوستان تنها  ۶ کتیبه به خط میخی پارسی باقی مانده است که متعلق به  کلیساهای  شهر بزرگ “مدرس ” هند که منصوب به نسطوریان است   و  بر دور صلیب سنگی کلیساها نوشته هایی  به زبان پارسی پهلوی دیده می‌شود. عبارات پهلوی این کتیبه‌ها در کلیساهای مختلف فرق چندانی با هم ندارند و هرکدام مشتمل بر دوازده کلمه می‌باشد.

اما  سنگ نوشته های فارسی فراوانی  که ۸۰ مورد آن را حکمت در کتاب نقش پارسی بر احجار هند گردآوری نموده است و  هنوز تقریبا سالم هستند اما نوشته هایی که بر روی سنگهای نرم رسوبی بوده اند بکلی از بین رفته اند.

تصویرها:

 قدیمی‌ترین کتیبۀ فارسی در هندوستان در مسجد قبه‌الاسلام ( قوه‌الاسلام ) دهلی قرار دارد. این کتیبه در سال ۵۸۷ هجری مطابق ۱۱۹۱ میلادی نوشته شده است و این همان سالی است که قطب‌الدین ایبک دهلی را فتح کرد. در این لوح سنگی آیات ۹۲ و ۹۶ سورۀ آل عمران و در سطر دوم به خط بسیار پیچیده به زبان فارسی  آن دوره عبارت زیر نوشته شده است: «این حصار را فتح کرد و این مسجد جامع را بساخت بتاریخ فی شهور سنه سبع و ثمانین و خمس مأه(۵۸۷ ق) امیر اسفهسالار اجل کبیر قطب الدوله و الدین امیر الامرا ایبک سلطانی اعز الله انصاره بیست و هفت آلت بتخانه کی در هر بتخانه دوبار هزار و ار هزار دلیوال صرف شده بود در ین مسجد بکار بسته شده است خدای عزّوجلّ بر آن بنده رحمت کناد هر که بر نیت بانی خیر دعای ایمان گوید.»

 * در داخل آرامگاه تاج محل (عجایب هفتگانه جدید یونسکو)دو  سنگ قبر که با سنگ مرمر یکپارچه و آیه های قرآنی تزئین شده است وجود دارد و بر اولی با خط نست فارسی نوشته شده : مرقد منور ارجمندبانو بیگم مخاطب بممتاز محل متوفی سنه…

 

 یکی از سنگ نوشته های مقبره  اکبر شاه ۱۲۵۳ ق

بر کنار سنگ مرمر چپ نوشته شده:

مرقد مطهر اعلیحضرت فردوس آشیانی صاحبقران ثانی شاه جهان طاب ثراه سنه ۱۰۷۶ ق.

علاوه بر بیرون و داخل بنای اصلی تاج محل، در بناهای پیرامونی، طاق ورودی ها و مساجد ذکر شده انبوه آیات قرآن و نوشته‌های فارسی که در نهایت زیبائی و دقت حجاری شده است، دیدگان هر بیننده‌ای را مسحور می‌کند. به عنوان نمونه در چهار طرف بنای اصلی آیات قرآن و بر روی سنگ مزار شاه‌جهان و همسرش این شعر حک شده است:

برمزارما  غریبان نی چراغی نی گلی                نی  پر پروانه سوزد   نی سراید بلبلی

 

تصویر: تعدادی از سنگ نوشته های فارسی با خط نست.

۱-  ایوان نوشته های دیوان خاص قلعه لعل اگرا شاه جهان ۲- قصر اکبر شاه اگرا اشعار نوشته شده بر ایوانها و دیوارها  و سنگ قبر (سنگ نوشته ای با نام پنج تن آل عبا به خط نست (نستعلیق)) و دیوار نویسی های متعدد با شعر فارسی ۳- سنگ نوشته های فارسی درگاه جهانگیر ۴- نوشته های قبر تاج محل ارجمند بانو بیگم (۱۵ آوریل ۱۵۹۳ – ۱۷ ژوئن ۱۶۳۱) همسر ایرانی شاه جهان پادشاهان فارس زبان سلسله گورگانی. او همسر ارجمند بانو دختر یک ایرانی بنام عبدالحسن عاصف خان بود. در دیوان خاص قصر آگرا بر ۵ کنگره و ایوان  اشعار فارسی با آب طلا نوشته شده است. و یک سنگ سیاه حجاری شده یک پارچه ۳ متر در ۲ متر که گویا شاه بعد از مرگ ارجمندبانو شاه بر آن می نشسته و عزاداری می کرده نوشته شده :

 باشد این تختگاه فرخنده -   تکیه گاه خدایگان کریم -  پادشاهی که تیغ او سازد -   چون دو پیکر سر عدو بدونیم.

. روی مزار جهان آرا (دختر شاه جهان) این بیت نگار شده است:

بغیر سبزه نپوشد کسی مزار مـرا – که قبرپوش غریبان همین گیاه بس است

همچنین برلوحه سنگ مزار نورجهان وجهانگیر (درتاج محل) این شعر نورجهان حک شده است: برمزار ما غریبان نی چراغی نی گلی- نی پر پروانه سوزد نی سراید بلبــلی.

 

**  قلعه سرخ اگرا :  در فاصله بیشتر از یک  کیلومتر از  گنبد تاج محل  است که مساحتی بالغ بر ۱۵ هکتار را در بر می‌گیرد  و مدت زیادی محل حکومت اکبرشاه، جهانگیر و شاه جهان بوده‌است کتیبه‌های فارسی زیادی دیده می‌شود. در ایوان شاهی یا بارگاه خاص بر روی یکی از دیوارهای شعر بلندی نقش بسته است که متضمن تاریخ بنا نیز می‌باشد .

 

از  این  دلگشا قصر   عالی  بنا  -  سر اکبر آباد شد عرش سا  -  بود کَنگرش از جبین سپهر        نمایان چو دندان سین سپهر- بر احوال مردم چنان سر حساب  – که داندچه بینندشبها بخواب  -      در ایوان شاهی بصد احتشام    -   چو خورشید بر چرخ بادا مدام

 در این قلعه اگرا تختی از سنگ مرمر سیاه بطول تقریباً سه متر و به عرض دو متر است که در چهار طرف آن اشعاری به خط نستعلیق بسیار ظریف نقش بسته است که به بندهائی از آنها اشاره می‌شود.این تخت  برای جهانگیر که ابتدا سلطان سلیم خوانده می شده ساخته شده است. 

باشد این تختگاه فرخنده    تکیه گاه خدایگان کریم   -   پادشاهی که تیغ او سازد  -  چون دو پیکر سر عدو(دشمن) بدونیم.

 *  قلعه سرخ دهلی (Red fort) یا لال قلعه دهلی که مجموعۀ قصرهای شاهان  گورکانی  از شاه جهان به بعد در مساحتی حدود بیست هکتار است دیوان خاص آن  از سنگ مرر سفید و ظریف ساخته شده  که اطراف آن مملو از پرچین سازی و منبت کاری‌های فاخر است که دارای دو محراب شمالی و جنوبی است. در این دو محراب بر روی سنگ مرمر سفید به خط نستعلیق(نست) و با آب طلا بطور زیبایی نوشته شده : :

«سبحان الله این چه منزلهاست -  رنگین و نشیمنهاست – دلنشین قطعۀ بهشت برین چون گویم که قدسیان همت بلند به تماشایش آرزومند… »

و در کتیبه محراب شمالی به ادامه چنین نقش بسته است:

«بمصاحفه آسمانیان مائل، یالآلی متلائی است بانعام زمینیان نازل و حوض که همه از آب زندگانی پر بصفار شک نور و چشمه خور… »

ونیز این ابیات با آب طلا بر دیوار نقش بسته است:

شهنشاه آفاق شاه جهان      باقبال ثانی صاحبقران

در ایوان شاهی بصد احتشام     چو خورشید برچرخ بادا مدام

 این دو بیت به خط نست بر پیشانی بنای قلعه لعل دهلی  نوشته شده :

 طاقی که از رواق نهــم چـرخ برتر است/ روشن ز سایه اش رخ تابنده اختر است

 این طاق، زیب نه فلک و هفت کشور است / از روضــه ی منـــوره ی شـــاه اکبـــر است

 *  قلعه فتح پور سیکری: این بنا در مدت هیجده سال آغازین سلطنت اکبرشاه و در حدود ۲۵ کیلومتری آگرا بنا و در ابتدا پایتخت وی محسوب می‌شده است. در بالای اطاق‌های قصر به آب طلا ابیات چهارگانه‌ای نوشته شده است که بیتی از آن چنین است،

چون ملک هر که کند سجده خاک در تو        – شود از خاصیت خاک درت زهره جبین  -         فرش ایوان ترا آینه سازد رضوان     -   خاک درگاه ترا سرمه کند حورالعین

 *  قلعۀ آمبر که یکی از حذابیت های توریستی هند است و در  شهر جیپور در مکان بسیار مرتفعی بر روی کوه‌ها ساخته شده است و جهانگردان سوار بر فیل به قلعه رفت و آمد می کنند. این بنا تا سال ۱۷۲۸ قصر مهاراجه بوده‌است و از نفایس معماری هندوستان محسوب می‌شود. در روی سنگ نوشته‌ای که  در دل دیواری قرار گرفته است جملات زیر نقش بسته است:

 «در عهد شهنشاه سلاطین نشان جلال الدنیا و الدین محمد اکبر پادشاه خلد الله ملکه بامر عالی بانی قصر سلطنت و کامرانی انوشیروان ثانی مهاراج راجه مان سینگ ابن مهاراج… خلد الله اقباله بتاریخ شهر ذیحجه سنه هزار و هشت این بنای جنت مثال در مدت بیست و پنج سال در نهایت اهتمام زینت اتمام و زیب اختتام یافت بالخیر و الاقبال»          

همیشه تا که بنای فلک بود بادا                 بنای دولت عمر تو از خلل خالی       تمت فی سنه۱۰۰۸

  • مسجد جامع دهلی:

مهمترین و زیباترین مسجد هند است که در بخش معروف به دهلی کهنه قرار دارد و معروف است که در زمان سلطنت شاه جهان بن جهانگیر با سنگ سرخ و مرمر سفید در مدت شش سال ساخته شده است. بنای آن در سال ۱۰۶۰ هجری (مطابق ۱۶۵۰ م) آغاز گردیده و کتیبه آن به نام شاه جهان در شبستان با خط زیبائی خوانده می‌شود. اما مشکل در اینجا است که ابن بطوطه در سفر به هند از عظمت این مسجد دهلی تعریف و توصیف کرده  و سفرهای ابن بطوطه  ۱۳۲۵- ۱۳۵۲ میلادی ( ۷۲۵- ۷۵۴ قمری)بوده  است. بنا بر این باید گفت این مسجد عمر طولانی تری از آنچه تصور می شود داشته  و در زمان شاه جهان توسعه و تعمیر شده و یا ممکن است خراب شده و در این دوره ترمیم شده است.  

این کتیبه به زبان فارسی فصیح بخط نسخ نوشته شده و شامل ده خانه مستطیل و در هر خانه سه سطر است. متون هر کدام از مربع‌ها قابل توجه و زیباست ولی برای نمونه به متن مربع نهم و دهم اشاره‌ای می‌شود .

 « و مرآت خیال مرتسم نگشته و حقایق‌گزاران وقایع دهر  و فکرت پردازان نظم ونثر را  که سوانح نگاران بدایع ارباب مُلک و دولت و صنایع شناسان اصحاب مِکنت و قدر تند افراخته بنائی باین شکوه و عظمت بر زبان قلم زبان نگذشته. فرازنده کاخ هستی و طرازنده بلندی و پستی این بنیان رفیع را که قره‌العین بینش و زینت‌بخش کارخانه آفرینش است. »

 «پایدار داشته صدای تسبیح مسبّحانش را هنگامه آرای ذاکران مجامع ملکوت و زمزمه تهلیل مهللانش را نشاط افزای معتکفان جوامع جبروت داراد. و رؤس منابرمعموره جهان را بخطبه دولت جاوید طراز این پادشاه دادگر دین‌پرور که بمیامن ذات مقدس مبارکش ابواب امن و امان بر روی روزگار گشاده است آراسته داراد بحق الحق و اهله. »

*****  گنجینه‌های عظیم کتب خطی فارسی و اسلامی:

انبوهی از کتب خطی فارسی که بدلیل بی توجهی و یا عدم امکانات نگهداری یا پوسیده و از بین رفته اند و یا در حال نابودی هستند.

زبان فارسی توسط : ۱- مهاجران- ۲- ادیبان و شعرا ۳-  صوفیان ۴-  لشکریان  و حکام در هند نفوذ پیدا کرده است.

 از قرن ششم هجری، دهلی پایتخت سلاطین مسلمان فارسی زبان قرار گرفت و تا قرن سیزدهم هجری مرکز حکومت‌های فارسی زبانان بود.

بطوریکه از کتب معروف تاریخی به دست می‌آید، بابر سرسلسه بابریان در حضر و سفر کتابخانه‌اش را همراه می‌داشت. در فتح لاهور و پیروزی بر غازی‌خان، بابر کتابخانه غازی‌خان را بدست آورد که دارای کتب ذی‌قیمت فارسی بود. همایون نیز به کتاب و کتابخانه علاقه فراوانی داشت. پسرش اکبرشاه که توانسته بود به تحصیل بپردازد به کتاب عشق عجیبی داشت و در جمع‌آوری آنها از هیچگونه بذل همت دریغی نورزید.

 

جلال الدین اکبر که سر سلسله خاندان تیموریان بشمار می‌رود کتابخانه بزرگی را در تالار وسیعی در قلعه آگرا نزد برجی بنام برج مثمن قرار داده بود. گنجینه‌های علمی و ادبی کتابخانه اکبرشاه از راه‌های متعددی پیوسته رو به افزایش بود. اول اینکه خود نویسندگان و مولفان آثارشان را به سلاطین تقدیم می‌کردند. دوم اینکه مهاجرین ایرانی که به انتظار کسب مقام و منزلت رهسپار به آن دیار می‌شدند، نسخ خطی نفیسی را از وطن به همراه می‌آوردند و برسم هدیه به اکبرشاه پیشکش می‌نمودند. سوم اینکه در فتوحات مختلف همانند فتح گجرات ذخائر کتب ذی‌قیمت بعنوان مال غنیمت نصیب شاه می‌شد. چهارم اینکه ماموریتی از طرف پادشاه به نقاط مختلف هندوستان و به ممالک اسلامی جهت خریداری نسخ خطی کتب نادر و مهمی فرستاده می‌شدند. پنجم اینکه تعدادی از خطاطان مدام به تکثیر نسخ مطلوب شاه اشتغال داشتند. جمعیتی به عنوان خوشنویسان، مقابله‌نویسان،مصححین، نقاشان، جدول‌سازان، جلدسازان و غیره همواره مطابق خواست شاه به تذهیب و تزئین و تکثیر کتب می‌پرداختند و به همین طریق کتابخانه اکبرشاه توسعه زیادی یافته و شامل ۲۴ هزار نسخه خطی شده بود.

 

جهانگیر، پسر اکبرشاه نیز به کتاب و شعر علاقمند بود و کتابخانه بزرگی  داشت. وی هم مانند پدرش دارای ذوق خاصی به تذهیب(آب طلا نویسی ) و تزئین آثار ذی‌قیمت فارسی بود و مربی بزرگ هنرهای زیبا بشمار می‌رفت.

 

شاه جهان و اورنگ و اعقاب آنها دلبستگی فراوانی بکتاب و کتابخانه داشتند و داستان کتاب و کتابخانه در زمان آنها نیز اهمیت بسزائی دارد. حتی امراء و درباریان سلاطین مذکور و شاهزادگان آنها نیز کتابخانه‌های مجللی تهیه نموده بودند.

در موقع به پایان رسیدن حکومت اسلامی در دهلی به سال ۱۸۵۷ میلادی ذخائر کتب سلاطین گورکانی دستخوش دگرگونی اوضاع سیاسی گردید و نسخ ذی‌قیمت آنها بدست انقلابات به تاراج رفت و تعداد زیادی از کتاب‌های نفیس و نسخه های  خطی فارسی عربی سانسکریت و اردو بطرق مختلف به انگلستان فرستاده شد..

مجموعه کتابهای خطی فارسی در کتابخانه‌های هند در حدود صد هزار نسخه تخمین زده می‌شود و شاید این بزرگترین ذخیره‌ایست که از کتابهای خطی فارسی در جهان وجود دارد.  بعضی از مهمترین کتابخانه‌هائی که در هند از حیث دارا بودن کتب خطی فارسی دارای اهمیت‌اند :

 کتابخانه قادریه شهر بدایون شامل چهار هزار نسخه خطی.

  1. کتابخانه خدابخش، شهر پنتا در بین کتابخانه‌های هند مخصوصاً از نظر کیفیت کتب شرقی غنی‌ترین و مهمترین کتابخانه‌های مشرق زمین است، ۳۵ جلد فهرست کتب آن به چاپ رسیده است. (مرعشی نجفی، ۱۳۸۲، ص۵۵)
  2. کتابخانه موزه مهاراجا  در شهر جیپور مجموعه نفیسی از مینیاتورها و آثار تذهیبی ایران را داراست.
  3. کتابخانه آصفیه  «کتابخانه مرکزی حیدرآباد» یا مرکز مطالعات و مخطوطات شرقی  نامیده می‌شود به سال ۱۳۰۰ قمری تاسیس یافته است تعداد نسخ خطی این کتابخانه ۱۶۹۶۳  عدد است.فهرست کتب خطی آن در چند جلد به چاپ رسیده است.(مرعشی نجفی،۱۳۸۲ : ۱۲۱)
  4. کتابخانه دانشگاه حیدر آباد که شامل ۳۴۱۸ نسخه خطی .

 

  1. کتابخانه موزه زاهد حیدرآباد دارای کتب خطی و مینیاتورهای ایرانی و هندی نفیسی است

 

  1. کتابخانه (دانشگاه) جامعه ملیّه اسلامیه دهلی نسخه‌های خطی آن بالغ بر ۲۰۰۰ جلد است .

 

  1. کتابخانه آرشیوهای ملی هندوستان در دهلی نیز مجموعه بزرگ اسناد و مدارک تاریخ هند که قسمت بزرگ آن به فارسی است.

 

  1. کتابخانه دانشگاه همدرد. این کتابخانه بالغ بر ۴۴۳۵ نسخه خطی به زبانهای فارسی، عربی، ترکی و اردو دارد.

 

  1. کتابخانه دانشگاه علیگره از معتبرترین مراکز کتب و نسخ فارسی است.در این کتابخانه جمعاً ۱۴۴۶۰ نسخه خطی اسلامی نگهداری می شود. 

 کتابخانه آکادمی ابن‌سینا. بیشترنسخه‌های خطی این آکادمی در زمینه پزشکی است و فهرست آنها توسط رایزنی فرهنگی ایران در دهلی به چاپ رسیده است.

  1. کتابخانه دانشگاه کلکته که مجموعاً بیش از ۳۳۰۰۰۰ عدد کتاب دارد و نسخ خطی فارسی را نیز شامل است.
  2. کتابخانه ملی کلکته که مجموعاً بیش از یک میلیون کتاب دارد و شامل دو کتابخانه بزرگ کتابخانه شاهی و کتابخانه عمومی کلکته می‌باشد
  3. کتابخانه آکادمی عبدالباری در شهر لکهنو دارای ۵۰۰۰ نسخه خطی است.
  4. کتابخانه ناصریه. دارای حدود ۴۵۰۰۰ کتاب خطی و چاپی فارسی و عربی می‌باشد.

 

 نسخه‌های خطی در هند عموماً رو به نابودی است. از یک سو آب و هوای نامساعد و به شدت شرجی اکثر مناطق آنها را به تدریج از بین می‌برد به گونه‌ای که نه قابل استفاده‌اند و نه قابل مرمت و بازسازی و با اندک تماس دست با آنها پودر می‌شوند. از طرف دیگر سوداگران بین‌المللی به ذخایر مکتوب اسلامی هند هجوم برده و نسخه‌های نفیس هنری و کهن علمی و اسلامی را از هند خارج می‌کنند و به علت فقر فراگیر در هند شماری از نسخه‌های معروف از کتابخانه‌ها سرقت و به خارج هند منتقل شده است.

نمونه هایی  از واژگان فارسی در زبان های هندی

 در شاهنامه  بیشتر از ۹۰  بار نام هند و هندوستان و سند برده شده است و شرح  چند نزاع یا  جنگ مربوط به ایران و هند است و این خود نشانگر پیوندهای قدیمی دو فرهنگ است.

در کتاب” فرهنگ تطبیقی واژگان مشترک زبان فارسی و هندی” که پایان نامه دکترای آقای سوبهاش کومار است وی حدود ۱۸۵۰ کلمه فارسی در زبان هندی را معرفی کرده است که  به عنوان اولین قدم کار جالبی است اما کاستی هایی دارد و این تعداد  همه کلمات مشترک نیستند شاید حدود نیمی از کلمات مشترک را در برگیرند و ضمن اینکه نویسنده کلمات عربی و یا عربی فارسی را تفکیک نکرده است و در ضمن همه کلمات مشترک عربی و فارسی و هندی را هم نیاورده و اصولا این مجموعه بخشی از کلمات مشترک است و بهتر بود نویسنده کلمات را بصورت زیر تفکیک می کرد:

۱- کلمات و ترکیباتی که از فارسی گرفته شده اند و در زبان هندی نیز دقیقا در همان معنی بکار می روند.  مانند: – آئینه- آرمان- آسان- آواز- آزادی- اندوه – انگور- بازار- باهو(بازو) – اگر- بادام- زیره – بخشش – بد رنگ – برابر- بزرگی- برف- بندر- بهار- بی آبرو- بی باک-  بیگناه- تاج – پیغمبر- پیغام – پیام- تازه- ترازو- تماشاگر- توت- جادوگر- جگری- جوجه- بچه – چادر- چالاک – چشمه – چهره – چوب- خزانه چی – خمیر- خوب صورت(زیبا) خوش آمد- خوش دل- خونخوار- دامدار- دانه دار- دردناک- درستی- دربان – دروازه بان- درگاه – دلبر- روزگار- زبردست- زندگانی- رنگ – ساده – شاباش= شادباش- شاگرد- شمشیر- شیشه- شروع – حمله –  طاق- کارخانه- کاغذ- کارگر- گاوکشی- گلشن- گلوبند- گنج- گنگ- گمشده- گران- لگام- مردانگی- میهمان- نادان- نامرد- نعل- نوکر- نیزه- هر هفته-  هنر- هوش و هواس – یاری – هزار – هرگز-  کمر درد- و ….

 یک برگ از منظومه فارسی خسرو و شیرین  قرن شانزدهم گورکانیان هند.

 ۲- کلمات و ترکیبات فارسی که تلفظ آنها تغییر کرده و یا  در معنای همسان با معنی آن در فارسی بکار نمی روند و یا آنکه در فارسی امروز دیگر چنین کاربردی رایج نیست:

 هم زلف= (باجناق) هـ = هست – نهه = نیست-  ناتراش = (بی ادب)- همجات (هم طبقه) – صاف (پاک)- دستخط(امضا)-  نم خانه یا نه خانه=(زیر زمین) – مهربانی(تشکر) خوب صورت (زیبا)- ریگستان(بیابان) سیر(گردش تفریح)- شادی=(عروسی)- ماهول(طبیعت) آدینه(جمعه)شیشه به معنی قلیان و شاشه به معنی صفحه شیشه تلویزیون- درگاه- بارگاه (حرم آرامگاه) زورکی بارش (باران تند)- نستعلیق (ادبی) – نانوا- نانبا- ناپخته یعنی بی تجربه- بهلا= بهره- بهلا منس= بهره مند(فرد مودب ) حیران ره = متعجب- بد تمیز= بدحالت – خوب تمیز = خوش حالت-  سلیقه = فن خانه داری- تعلق= رابطه – فیصله = تمام کردن – مالی = باغبان- چهوده = چهارده-  ابهت= زیاد- مصروف(مشغول) – امیر و غریب(ثروتمند و فقیر)- مزیدار= خوشمزه- پسند = خواستن- گوجه  به معنی هویج – تعمیر به معنی ساختن – صاف گو = رک گو- لازم به معنی اجبارا – چالاک به معنی زرنگ و فعال. ناشتا = به معنی صبحانه.

 در معنی متضاد یا غیر همسان مانند:  گند ( کند(قند)) در فارسی امروز به معنی بوی بد است اما در پارسی کهن به معنی عسل و بوی خوش که در زبان هندی به همان معنی قدیمی بوی خوش بکار می رود.

۳- کلمات که از فارسی گرفته شده اند و دارای یک بخش فارسی و یک بخش عربی هستند.

مانند اقرار نامه – دعوتنامه – خدا حافظ-  حرام زاده- خدمتکار- رشوه خوار- – نکاح نامه – غسل خانه – وصیت نامه- بی عقل – بی حیا – مبارک باد- مددکار- نا مروت-  طلاق نامه – وکالت نامه- نامیمون – ناخلف – ناصالح – و …

۴- کلمات و ترکیباتی که از فارسی گرفته شده اند ولی  ریشه عربی دارند :

مبارک – انتظار- انتخاب – امانت- اشتهار- استعمال – محبت- ضرورت- انقلاب – تجارت – جلاد- حرامی- حرام – حرکت- خطر- خلاصه – قصور- لایق- رهن- مشهور- ممکن- ملاقات- نقب- تحقیقات- وصول- معطل – معلوم – تحکیم-  مشکل – معصوم- جواب- سوال- ظالم- فورا- تحفه(متحف) در عربی بودن این واژه تردید هست. عربها بجای تحفه واژه هدیه و هدایا بکار می برند

۵- کلمات و ترکیباتی که وزن  و ظاهر آنها عربی است اما در زبان فارسی ساخته شده اند با استفاده از مفردات عربی و یا مفردات فارسی و عربها آنرا بکار نمی برند. مانند  استفتاء برگرفته از کلمه فتوا ، مکلا  ساخته شده از کلاه، استمهال برگرفته شده از مهلت ، بهلا (بهره، سود)-  استرجا،  استخاره ، انتظامی ، استهلال از هلال- اطلاعاتی – تحقیقاتی – متعاطف- مستاجر  و ….

۷- کلماتی که عربها آن را در معنی دیگری بکار می برند: قبلا هم این کلمات را توضیح دادیم مانند: تعریف و تعارف = (شناساندن)- تحکیم- سجل- استثمار- استعمار – بحث (در زبان عربی بحث یعنی پژوهش و در فارسی یعنی گفتگوی انتقادی)– مخابرات-  معاف- محاق – استیصال- استهلال-  بیضه – مضبوط(در زبان هندی یعنی قدرتمند) رقابت(در زبان عربی رقابت و مرافبت به معنی سانسور و در زبان فارسی به معنی مسابقه)  و …

۶- کلمات مشترک از سانسکریت و اوستایی در زبان فارسی و هندی:

آب – آش- اشتر- ابر- ایزد- برخ- بازو( باهو)- پدر- ترازو- چرخ- جشن- خسور(پدر زن) خواهر- نام اکثر اعداد شمارشی – مانند یک – دو – پنج- صد – بیست  ….  اسامی بیشتر حیوانات مانندببر- پیل-   کبک – کبوتر – شطرنگ – زم (سرد) نام بسیاری از گلها و گیاهان و … .

*** کتابهای خطی   فرهنگ های  واژگان فارسی .

در هند گنجیه عظیمی از کتابهای خطی فارسی وجود دارد.  که فقط  از تعدادی از آنها میکرو فیلم تهیه شده است. اما بخش زیادی از آنها ممکن است در اثر بی توجهی از میان رفته باشد.

زبان فارسی یکی از زبانهایی است که ایجاد واژگان نامه برای آن کهنت درازی دارد. و از زمانهای باستان واژگان نامه‌هایی نوشته شده که اکنون از آنها خبری نیست.

بنیاد زبان امروزی فارسی بر پایه زبان پارسی باستان در سده اول اسلام گذاشته شد و در مدت یکصد سال شعر فارسی رشد کرد و بپایه کمال رسید.در سده سوم هجری ابو حفص سغدی بمنظور کمک بتورانیان‏ در فهم دقائق شعر فارسی فرهنگی نوشت که امروز از نام و نشان آن کسی را آگاهی نیست.بلکه‏ جمال الدین حسین انجو در فرهنگ جهانگیری و محمد قاسم سروری در کتاب “مجمع الفرس”  که هر دو در اوائل سده یازدهم تالیف شده و شمس الدین قیس رازی در کتاب المعجم فی معاییر اشعار العجم‏ تالیف اوائل قرن هفتم و ابو نصر فارابی در سال موسیقی خود از این کتاب یاد می‏کنند

       و این تالیف‏ ابو حفص سغدی نخستین فرهنگ واژگان فارسی است و نیز نخستین کتاب نثر فارسی بشمار است و کتاب‏ دوم تاج المصار رودکی و سوم ترجمه تاریخ طبری است که در حدود ۳۵۲ ابو علی محمد بلعمی‏ بحکم امیر منصور سامانی آنرا بپارسی گردانید.

       فرهنگ دوم تاج المصادر است که ابو عبد اللّه جعفر بن محمد رودکی متوفی بسال ۳۲۹ بمنظور حل مشکلات اشعار برای مردم خراسان نوشت و از نسخه آن نیز اطلاعی در دست نیست.

       سوم لغت فرس تالیف ابو منصور علی بن احمد اسدی طوسی است که در سدهء پنجم میزبسته و در آن‏ اشعار بسیار از استادان سخن مضبوظ است که در جائی دیگر دیده نشده.نام هفتاد و شش تن از شعراء قدیم و نیز بعض اشعار کلیله و دمنه و سند بادنامه گمشده رودکی و بعض اشعار و امق‏ و عذرای گمشده عنصری در آن آمده و در ترتیب لغات ملاحظه حرف آخر شده است.پاول‏هورن‏ خاورشناس آلمانی بسال ۱۸۹۷ مسیحی آنرا چاپ کرده‏[و چاپی دیگر پس از مقابله و تصحیح‏ آقای عباس اقبال بسال ۱۳۱۹ در چاپخانه مجلس خورده است.]

       چهارم “فرهنگ واژگان قطران ” تالیف حکیم ابو منصر قطران تبریزی معاصر اسدی است.در مقدمه فرهنگ‏ جهانگیری و صحاح الفرس بآن اشاره شده ولی امروز کسی را سراغ نداریم که نسخه‏ای از این‏ فرهنگ را داشته یا دیده باشد.

       پنجم فرهنگ “صحاح الفرس”  تالیف محمد هندوشاه منشی غیاث الدین بن رشید الدین فضل اللّه است که‏ از لغت فرس استفاده کرده و ازفرهنگ ابو حفص بی‏اطلاع بوده است.

       ششم فرهنگ لغات معیار جمالی تالیف شمس الدین محمد فخری اصفهانی است که بسال ۷۴۵ بنام انجو شاه‏ فارس نوشته و بسال ۱۸۸۵ مسیحی باهتمام کارل زالمان در روسیه بچاپ رسیده است. مؤلف بجای آنکه از استادان قبلی  شاهد بیاورد اشعار خود را بمناسبت معانی لغات ثبت کرده است.

۲۷ فرهنگ واژگان زبان فارسی هند

 

گوئی از اواخر قرن هشتم ببعد دانشمندان هند بلغات فارسی و اصطلاحات شعری بیش‏ از ایرانیان توجه داشته‏اند زیرا که دوازده فرهنگ مربوط باواخر سده هشتم تا آخر سده دهم در دست است که در هند تالیف شده و در همین مدت فقط دو فرهنگ در ایران تالیف گردیده است.

 فرهنگ جهانگیری بسال ۱۰۱۷ ‏ بهترین و جامع‏ترین فرهنگ فارسی در زمان خود بوده است . مؤلف آن جمال الدین حسین انجوی شیرازی یکی‏ از امراء دربار اکبر شاه و فرزند و جانشین او جهانگیر شاه بوده و پنجاه و سه فرهنگ فارسی‏ در دست داشته و در لغات مندرج در آنها و نیز در لغاتی که خود پیدا کرده تحقیق و ریشه یابی  نموده و تحریفات را دور ریخته است.خود گوید«بسیاری از لغات که در هیج فرهنگی نشانی از آن‏ نبود بهمرسید حل آنرا چاره جز تفحص از اهل دیاری که مصنف یا ناظم از آنجا بوده یا توطن‏ در آنجا داشته نیافتم.مثلا لغاتی که از حدیقه و دیوان حکیم سنائی غزنوی یافته شد از مردمان‏ غزنی و کابل پژوهش نمودم».ترتیب لغات پسندیده نیست حرف دوم هر کلمه را باب و حرف اول‏ را فصل قرار داده است.شاید بهمین جهت کمتر از آنچه شایسته است طرف توجه واقع گردیده‏ بسال ۱۲۹۳ هجری در شهر لکهنو چاپی سراسر غلط از این فرهنگ سودمند انجام یافته است.

       در قرن یازدهم و دوازدهم هفده فرهنگ در هند تالیف گردید.از آنجمله است‏.

۱- برهان قاطع تالیف محمد حسین متخلص ببرهان که سال پایان تالیفش ۱۰۶۲ میباشد و بترتیب‏ حروف تهجی تنظیم گردیده.هزارها لغت و معنی زائد بر فرهنگهای سلف دارد که بعضی اصیل‏ نیست.این فرهنگ شهرت بسیار یافته و چندین نوبت چاپ شده است.

۲٫       دیگر فرهنگ رشیدی تالیف‏ عبد الرشید الحسینی از مردم سند است که تحقیقات مفیدی در لغات فارسی کرده و حرف اول و دوم‏ بترتیب حروف تهجی است و بسال ۱۲۹۲ در کلکنه چاپ‏سر بی خورده است.

۳٫       دیگر بهار عجم بهار عجم تالیف‏ تیک چند متخلص به بهار است.در ۱۱۵۲ باتمام رسیده و شامل الفاظ مرکب و اصطلاحات فارسی‏ است.بقدری پسند ادباء معاصر او واقع شد که تا ۱۲۰۰ که تاریخ وفات مؤلف است هفت بار بچاپ‏ رسید و پس از آن هم چند بار چاپ سنگی خورده است.

از سده سیزدهم یازده فرهنگ در دست میباشد که یکی از آنها

۱٫       انجمن آراء ناصری‏ تالیف رضا قلی هدایت از رجال نامی سلطنت ناصر الدین شاه قاجار و صاحب تالیفات بسیار دیگر است‏ و بسال ۱۲۸۸ پایان یافته و در همان سال هم چاپ سنگی خورده است.بعض الفاظ جعلی برهان و دساتیر را ضبط کرده و بسیاری لغات تاریخی با تحقیقات زمان خود آورده که قابل استفاده است. ترتیب لغات بحروف تهجی است و تلفظ را بکمک هم‏وزن هر لغت روشن ساخته است.دیگر هفت‏ قلزم تالیف غازی الدین حیدر فرمانروای استان اود واقع در شمال هند است.از ۱۲۲۹ که سال‏ جلوس او بوده تا ۱۲۳۲ آنرا نوشته و قبول محمد نام آنرا مرتب کرده و دیباچه آنرا نگاشته‏ است.این فرهنگ براساس برهان قاطع قرار دارد و دو بار بچاپ سنگی رسیده است.

۲٫       غیاث اللغات تالیف محمد غیاث الدین رامپوری که چهارده سال رنج برده و کتاب خود را بسال ۱۲۴۲ بپایان رسانیده است.لغات عربی و اصطلاحات علمی بسیاری در آن مضبوط و حرف اول‏ و دوم هر لغت بترتیب حروف تهجی است.

در ابتدای قرن چهاردهم مفصل‏ترین فرهنگ فارسی بنام

۱٫       – فرهنگ آنندراج آنندراج فرمانروای شهرستان ویجی‏نگر واقع در جنوب هندنوشته شد.مؤلف محمد پادشاه متخلص بشادد بیرراجه آنندراج و مردی‏ دانشمند و شاعر بوده.لغات عربی را از منتهی الارب و منتخب اللغه و صراح و غیاث و فرهنگ‏ فرنک(اشتاینگس یا جانسون)و لغات فارسی را از مؤید الفضلا و بهار عجم و غیاث و انجمن آراء و برهان و هفت قلزم و کشف اللغات و شمس و مصطلحات وارسته با توضیح و شواهد هر یک نقل‏ کرده و بترتیب حروف تهجی در آورده است.از جهانگیری و رشیدی و سراج استفاده نکرده.تاریخ‏ پایان تالیف ۱۳۰۶ است بسال ۱۳۰۷ در شهر لکهنودر ۳۰۱۱ صفحه بزرگ چاپ سنگی خورده است.

دو فرهنگ دیگر بنام ۱٫  فرهنگ آصف اللغات  ونقش بدیع در هند۲ .فرهنگ نوبهار و کاتوزیان در ایران چاپ شده است و علاوه بر فرهنگهای یاد شده چهار فرهنگ فارسی بترکی بنام “اقنوم عجم‏”  و شامل اللغات و قائمه لطف اللّه و لغت نعمت اللّه تالیف قرن نهم و دهم در دست میباشد.(شرح فوق از مقدمه جلد پنجم فرهنگ نظام تالیف علامه آقا محمد علی داعی الاسلام‏ باختصار نقل گردید).این فرهنگ جامع لغات فارسی و لغات عربی مستعمل در فارسی بامر«نظام» حکمران دکن واقع در جنوب هند از سال ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۸ قمری تالیف و در همانجا در ۵ جلد و ۳۵۳۶ صفحه چاپ سنگی شده است.از فرهنگ جامع مرحوم ناظم الاطباء نفیسی که از«ا»تا«ل» در چهار جلد بطبع رسیده و جلد آخر آن زیر چاپست و نیز از لغت‏نامه آقای علی اکبر دهخدا که‏ چهار جزء آن بتازگی از چاپ در آمده چون هر دو پس از ۱۳۱۸ تاریخ اتمام فرهنگ نظام انتشار یافته یاد نشده است.    

              نوشته:  دکتر عجم


‌نام خلیج‌فارس در اسناد بین‌المللی

 

میراث فرهنگی

‌نام خلیج‌فارس در اسناد بین‌المللی

8684299749_65a4b04153_z
اسنادی برای ابطال نام‌های جعلی
 خلیج‌فارس اگرچه از نظر لغوی نامی برای پهنه آبی جنوب ایران است اما در واقع در بردارنده هویت تاریخی و فرهنگی ایران است که ریشه در تاریخ دور و دراز کشور ما دارد و در اسناد تاریخی و بین‌المللی نیز ثبت شده است.
در متن همه قراردادهای تاریخی میان ایران و کشورهای خارجی یا میان اعراب و دولت‌های خارجی، از ابتدای تاریخ مکتوب و به‌ویژه در چند قرن گذشته، هرجا نامی از پهنه آبی جنوب ایران آمده، در زبان فارسی و عربی با نام‌های خلیج‌فارس، بحر فارس، بحر عجم و خلیج ایران و در سایر زبان‌های دنیا نیز معادل آنها به‏کار رفته است. بیشتر از ۲۴۰۰سال به‏طور مستمر در ادبیات مکتوب، نه‌تنها از سوی اعراب، ترک‏ها و ایرانی‏ها بلکه در ادبیات جهان بر پهنه آبی جنوب ایران خلیج‌فارس و معادل‌های آن اطلاق می‏شده است و وجود این نام در کتاب‌های تاریخی و جغرافیایی (۳۰۰مورد بررسی شده)، نقشه‌های تاریخی (۲۰۰۰مورد بررسی شده) و مجموعه اسناد و قراردادها میان ایران، اعراب و سایر کشورها (۳۰مورد مطالعه شده) دلیل بارز آن است.
 
خلیج‌فارس، دریای پارس، الخلیج‌الفارسی، دریای ایران، بحر فارس، خلیج ایران و … را هرچه که بنامیم و هرچه در لابه‌لای صفحات تاریخ بگردیم، نه‌تنها اثری از عربی بودن آن نیست بلکه تنها بر پارسی بودن این آبراه مستندات بیشتر می‌یابیم و بر نام‌‌های با پسوند پارسی و فارسی آن افزوده می‌شود.
 
دلایل تاریخی و کاربرد مستمر بلامعارض
 
نام خلیج‌فارس از ۲۴۰۰سال پیش در همه زبان‌ها به‌خصوص در زبان عربی به‌طور مستمر وجود داشته و تا دوره جمال عبدالناصر با آن مخالفتی نشده است. در واقع استفاده مستمر و بلامعارض از نام خلیج‌فارس آنچنان زیاد است که می‌توان ادعا کرد به نوعی به عرف بین‌المللی تبدیل شده است به‌طوری که حتی در زبان عربی نیز تا قبل از سال ۱۹۵۸ یک نوشته و مکتوب وجود ندارد که نامی غیر از خلیج فارس به کار برده باشد.
 
خلیج‌فارس در اسناد سازمان ملل
 
سازمان ملل متحد تاکنون در پنج نوبت، نام رسمی و تغییر‌ناپذیر آبراه جنوبی ایران را خلیج‌فارس اعلام کرده‌است. برای نخستین‌بار در سند AD311/1Gen مورخ پنجم مارس ۱۹۷۱ میلادی، بار دوم طی یادداشت شماره (UNLA45.8.2C) مورخ دهم آگوست ۱۹۸۴ میلادی و بار سوم نیز طی یادداشت شماره ST/CS/sER. A/29 در تاریخ دهم ژانویه ۱۹۹۰ میلادی نام رسمی دریای جنوبی ایران و خاوری شبه جزیره عربستان را خلیج‌فارس اعلام کرده‌است. این سازمان در کنفرانس‌های سالانه خود که در زمینه هماهنگی در نام‌های جغرافیایی برگزار می شود، به فارس بودن نام این آبراه بین‌المللی تأکید کرده و آن را مورد تأیید قرار داده‌است.
 سازمان ملل متحد همچنین در چندین نوبت در بیانیه‌ها، اصلاحیه‌ها و مصوبه‌های گوناگون و با انتشار نقشه‌های رسمی، نه‌تنها بر رسمی بودن نام خلیج‌فارس تأکید کرده بلکه از هیأت‌های بین‌المللی خواسته که در مکاتبات رسمی به‌ویژه در اسناد سازمان ملل از نام کامل خلیج‌فارس استفاده کنند.
 در سال۱۹۹۴ سازمان ملل متحد دستورالعملی ویرایشی صادر کرده که در آن استفاده از نام صحیح خلیج‌فارس، الزامی شده است. در این دستورالعمل به تاریخ ۱۸ آگوست سال۱۹۹۴ آمده است: بار دیگر توجه کارکنان به دستورالعمل ویرایشی ST/CS/SFR. A/29 در خصوص استفاده از نام خلیج‌فارس جلب می‌شود. هدف از این الحاقیه این است که نسبت به استفاده دقیق از این عبارت در مستندات، انتشارات و بیانیه‌های آماده‌شده از سوی دبیرخانه، دقت مبذول شود. این عبارت در دستورالعمل مزبور بیشتر جلب توجه می‌کند: عبارت کامل خلیج‌فارس در تمام موارد باید به جای عبارت کوتاه‌تر خلیج مورد استفاده قرار گیرد. حتی درصورت تکرار عبارت نیز باید عبارت کامل [خلیج‌فارس] درج شود.
 در یکی از اسناد سازمان ملل که متعلق به ۱۴ می ‌سال ۱۹۹۹است دبیرخانه سازمان ملل متحد به صراحت از واژه خلیج‌فارس استفاده و از آن به‌عنوان یک استاندارد جهانی جغرافیایی یاد کرده است. ترجمه بند اول این سند رسمی موجود در دبیرخانه سازمان ملل متحد که در پنج بند آماده شده به شرح زیر است:
 
واژه خلیج‌فارس در اسناد و انتشارات و همچنین بیانیه‌هایی که از سوی دبیرخانه (دبیرکل) صادر ‌شده استفاده می‌شود. این واژه یک نام استاندارد جغرافیایی برای یک منطقه دریایی میان جمهوری اسلامی ایران و کشورهای عرب منطقه (شبه جزیره اعراب) است. واژه کامل فارس همواره برای معرفی این منطقه دریایی استفاده می‌شود. ابتدای این سند این نام به همین منطقه اشاره می‌کرد و پس از این نیز این نام هر زمانی که نیاز به شفافیت حس شود تکرار خواهدشد.
 
همچنین در گزارش نهایی کمیته فنی اعزامی از سوی سازمان ملل برای تعیین حدود مرزی کویت و عراق در سال ۱۹۹۶م. همه‏جا از نام خلیج‌فارس استفاده شده و در نقشه ضمیمه گزارش که به‏عنوان سند شورای امنیت منتشر شده خلیج‌فارس به‏کار رفته است.
 
به‌طور کلی فهرست اسناد سازمان ملل درباره نام خلیج‌فارس عبارتند از:
سندگروه نام‌های جغرافیایی در سازمان ملل متحد نشست بیست‌وسوم کارشناسی و نشست پنجم سازمان ملل متحد برای یکسان‌سازی‌ نام هادر وین (۲۸ مارس تا ۴ آوریل ۲۰۰۶ میلادی با عنوان «مشروعیت تاریخی، جغرافیایی و حقوقی نام خلیج‌فارس».
سندST/CS/SER.2n/Add29A/nدر تاریخ
۱۸ آگوست ۱۹۹۴ (۲۷ مرداد ۱۳۷۳)
قطعنامه UNLA 45،۸،۲ در تاریخ ۱۰ آگوست ۱۹۸۴ (۱۹ مرداد ۱۳۶۳)
قطعنامه UNAD 311 /Qen در تاریخ ۵ مارس ۱۹۷۱ (۱۴ اسفند ۱۳۴۹)
نقشه رسمی کمیسیون اقتصادی و اجتماعی غرب آسیا، شماره ۳۹۷۸ چاپ سازمان ملل (سپتامبر ۲۰۰۷)
نقشه رسمی ایران، شماره ۳۸۹۱ چاپ سازمان ملل (ژانویه ۲۰۰۴)
نقشه رسمی غرب آسیا، شماره ۳۹۷۸ چاپ سازمان ملل (نوامبر ۱۹۹۸)
به علاوه تمامی سازمان‌های بین‌المللی و منطقه‌ای و سازمان‌های بین‌المللی نظامی یا اقتصادی و یا علمی (غیر از اتحادیه عرب) و سازمان‌های غیردولتی نام خلیج‌فارس را تنها نام رسمی می‌دانند. حتی در تمامی زبان‌های دانشنامه ویکی‌پدیا (جز زبان عربی) از واژه‌های هم‌معنی با خلیج‌فارس در زبان مربوطه استفاده شده‌است.
 
خلیج‌فارس در نقشه‌ها و اطلس‌های معتبر
 
تا‌کنون چندین اطلس در بردارنده نام و نقشه‌های خلیج‌فارس منتشر شده و مشخص می‌کند که نام خلیج‌فارس در همه نقشه‌های کهن به‌کار رفته است. در کتابخانه‌ها و موزه‌های سایر مناطق جهان اطلس‌ها و اسناد و مدارک معتبری در تأیید اصالت و کهن بودن نام خلیج‌فارس وجود دارد.
 
در کتابخانه کنگره آمریکا و کتابخانه آرگوسی نیویورک بیشتر از ۲۰۰ نقشه تاریخی در بریتانیا- روسیه و هند و در بسیاری از کشورهای اروپایی نیز نقشه‌هایی با ارزش تاریخی و موزه‌ای وجود دارد که خلیج‌فارس با نام اصلی در آنها ثبت شده‌است.
 
در کتابخانه ملی بریتانیا (لندن)‌، کتابخانه و اسناد وزارت امور هند (لندن)، مرکز اسناد عمومی لندن و کتابخانه دانشکده مطالعات خاورشناسی لندن بیشتر از ۳۰۰‌نقشه در بر دارنده نام خلیج‌فارس وجود دارد. در بسیاری از موزه‌ها، کتابخانه‌ها و حتی هتل‌ها یا آرشیوهای خصوصی چه در کشورهای عربی مانند مصر و چه کشورهای غیرعربی صدها نقشه تاریخی با نام خلیج‌فارس وجود دارد؛ نقشه‌هایی مانند نقشه‌های کهن از عهد بطلمیوس تا نقشه‌های چند سده اخیر مانند نقشه ساموئل دان (۱۷۹۴).
 
از سوی دیگر حدود ۳۰ اطلس تاریخی مربوط به قرن گذشته خلیج‌فارس را با همین نام ثبت کرده‌اند. از جمله اطلس توماس هربرت ۱۶۲۸ م ، اطلس پاریس دانشگاه لوساج ۱۸۶۳م ، اطلس آلمان ۱۸۶۱م ، اطلس پاریس انویلی ۱۷۶۰م ، اطلس جغرافیای مدرن ۱۸۹۰م پاریس که توسط F. SCHRADER and F. PRUDENT طراحی شده دارای ۱۰ نقشه با ذکر نام خلیج‌فارس است. این اطلس در مرکز اسناد ملی مصر (دارالوثائق قومی) نگهداری می‌شود و در نقشه شماره ۴۰ جزایر سه‌گانه با رنگ و متعلق به ایران ترسیم شده‌است؛ اطلس لندن ۱۸۷۳م ، اطلس ارنست امبروسیوس ۱۹۲۲، اطلس بیلفیلد ۱۸۹۹، اطلس هارمسورث قرن ۱۹ لندن و… .
چندی پیش در ششمین نشست مجمع شهری جهان که در شهر ناپل ایتالیا انجام شد با حضور قائم‌مقام دبیرکل سازمان ملل متحد و شهردار تهران از اطلس خلیج‌فارس که با مشارکت سازمان ملل متحد تهیه شده رونمایی شد. گفتنی است چندی پیش کلمه خلیج‌فارس را یونسکو از اسناد خود حذف کرد اما با رونمایی از این اطلس توسط قائم‌مقام دبیر کل سازمان ملل نام خلیج‌فارس دوباره در سازمان ملل متحد تثبیت شد.
 
خلیج‌فارس در معاهدات عربی
 
از سال ۱۵۰۷تا ۱۹۶۰ دست‌کم در ۱۰قرارداد میان کشورهایی مانند کویت، عربستان، عثمانی و امارات عربی، به زبان انگلیسی و عربی، نام خلیج‌فارس به‌کار رفته است. برخی از این قراردادها از این قرارند:
۱ – قرارداد منع برده‌داری۱۹۴۷
۲ – قرارداد دائمی صلح ۱۸۵۳
۳ – پیمان خرید و فروش برده ۱۸۵۶
۴ – قرارداد استقلال کویت (این سند در ۱۹ژوئن ۱۹۶۱در دبیرخانه سازمان ملل به ثبت رسید)
۵ – پیمان تعیین خطوط مرزی عراق و کویت در سال ۱۹۹۶٫
همچنین با مراجعه به کتاب «مجموعه عهدنامه‌های تاریخی ایران» و یا آرشیو وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران، مشخص می‌شود که نام خلیج‌فارس حداقل در ۳۰عهدنامه تاریخی از هزاره اول و دوم میلادی تا نیم‌قرن قبل به‌کار رفته است. ازجمله این موارد می‌توان به عهدنامه‌های ذیل اشاره کرد: در عهدنامه ۱۸۰۹م (۱۲۲۴ق.) ایران و انگلیس یا قرارداد جونز، بریتانیا حاکمیت ایران را بر کل خلیج‌فارس به رسمیت شناخت و متعهد شد کشتی‏های انگلیس فقط از نقاطی که دولت ایران اجازه می‏دهد، حق عبور داشته باشند. در متن فارسی عهدنامه ۱۲ماده‏ای دولت ایران با سرگوراوزلی (سفیر انگلیس) به سال ۱۲۲۷ق. دارالخلافه طهران، در فصل ششم، بحر قلزم (دریای سرخ) و در فصل هشتم، بحرالعجم و در متن انگلیسی پرشن گلف ذکر شده است.
 بند نهم متن فارسی عهدنامه جیمز موریه و هنری الیس در دارالخلافه طهران، ۱۲۲۹ق(۱۸۱۴م.) به‌ترتیب بحرالعجم و پرشین‌گلف ثبت شده است. در فصل سیزدهم متن فارسی عهدنامه صلح ایران و انگلیس، معروف به معاهده صلح پاریس (۱۸۵۷م.) خلیج‌فارس به‏کار برده شده است. در فصل دوم معاهده ایران و اسپانیا (۱۸۷۰م.) در متن فارسی، خلیج‌فارس و در متن اسپانیایی، پرسیک گلف به‏کار رفته است. در نقشه‌های سرحدی ملحق به پروتکل ۱۹۱۳م. ایران و ترکیه نیزخلیج‌فارس ذکر شده است. همچنین از سال ۱۵۰۷تا ۱۹۶۰م. در همه قراردادها و معاهده‌هایی که پرتغالی‏ها، اسپانیایی‏ها، انگلیسی‏ها، هلندی‏ها، فرانسوی‏ها، بلژیکی‏ها، روس‏ها و آلمانی‏ها با دولت ایران و یا هر کشور و پدیده سیاسی و یا امرای تحت‏الحمایه خود در منطقه امضا کرده‏اند، در زبان‌های مختلف، واژه‌های مترادف با خلیج‌فارس را به‏کار برده‏اند. حداقل در ۱۰مورد از اینگونه قراردادها که میان کشورهایی مانند کویت، عربستان، عثمانی، عمان و امارات متصالحه منعقد شده، هم به زبان عربی و هم به زبان انگلیسی، خلیج‌فارس به‏کار رفته که ازجمله آنها می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد: در قرارداد میان شرکت نفت انگلو ایرانی و حاکم دبی در قرارداد بین شرکت نفت انگلیس – ایران و شیخ سعید بن مکتوب حاکم دبی به تاریخ ۱۰می‌۱۹۳۹ در متن عربی عبارت «مفتش وکالات النفط لشرکه النفط الانکلیریه الایرانیه المحدوده فی‌خلیج‌فارس» به‌کار رفته است. همچنین در معاهده صلح کامل با شیوخ عرب در خلیج‌فارس (السلام (۱۸۲۰م.)شماره XXXI7که قرارداد صلح ۱۱ماده‏ای است و به معاهده عمومی با امرای عرب خلیج‌فارس معروف است و در هشت و ۱۱ژانویه ۱۸۲۰میان اقوام و مشایخ متصالح در خلیج‌فارس و به امضای ژنرال کایر و ۱۱نفر از رؤسای قبایل عرب رسیده است، اصطلاح «بحر‌الفارسی» در متن عربی و در ماده شش به‏کار رفته است.
Kuwait-Political-mail
در چند قرارداد دیگر میان بریتانیا و امیر کویت و همچنین در یادداشت‏هایی که منجر به استقلال کویت شد و می‌توان آن را قرارداد استقلال کویت نامید، همه ‏جا از عبارت «خلیج‌الفارسی» استفاده شده است. همچنین در ضمایم قرارداد الجزایر ۱۹۷۵میلادی که به پیمان صلح میان ایران و عراق معروف است، عنوان خلیج‌فارس به‏کار رفته است. در چندین معاهده دیگر که در همه آنها شیوخ خلیج‌فارس و بریتانیا و یا شیوخ خلیج‌فارس و سایر دولت‌های خارجی امضاکنندگان آن بوده‏اند، عبارت خلیج‌فارس به‏کار رفته است.
منبع : کتاب اسناد نام خلیج فارس میراثی کهن و جاودان- دکتر محمدعجم

قالی ایرانی

Persian carpet قالی ایرانی کرمان ۳۴ میلیون دلار

یک قالی ایرانی متعلق به قرن هفدهم در حراجی ساتبی در نیویورک به قیمت بی‌سابقه ۳۳ میلیون و ۸۰۰ هزار دلار فروخته شده است.

این قالی که متعلق گالری هنری کورکوران در واشنگتن بود به همراه ۲۴ تخته فرش دیگر برای تامین هزینه های این موزه در چهارشنبه پنجم ژوئن به حراج گذاشته شده بود.

persian_carpet_281x351.34million$

پیش از این رکورد بالاترین قیمت فرش دستباف در اختیار یک قالی ایرانی بود که در بهار ۲۰۱۰ در حراجی کریستی لندن به بهای ۹ میلیون و ۶۰۰ هزار دلار فروخته شد.

کارشناسان بر این باورند که در قالی فروخته شده در حراجی ساتبی در نیمه نخست قرن هفدهم در کرمان بافته شده است.

این قالی که به خاطر طرح آن به “قالی برگ داسی کلارک” معروف است، در سال ۱۹۲۶ به وسیله ویلیام کلارک، سرمایه‌دار و سناتور آمریکایی به موزه کورکوران اهدا شده بود.

طول این قالی قرمز رنگ ۲۶۷ سانتیمتر و عرض آن ۱۹۶ سانتیمتر است.

هویت خریدار که به صورت تلفنی در حراجی شرکت کرده بود، افشا نشده است.

ماری جو آتسی، کارشناس حراجی ساتبی می گوید این قالی نفیس ترین فرش فروخته شده به وسیله این بنگاه است.

“این قالی طراحی فریبنده ای دارد. کمی مرموز و باشکوه است. به باغ فردوسی می ماند که با برگ های داسی شکل و نقش گل و بوته آراسته شده است.”

 ”از آن زمان همه فرش‌شناسان آن را به عنوان یکی از بهترین نمونه های فرش‌بافی دوره صفویه مورد مطالعه قرار داده اند.”

رقابت شدید خریداران

در ابتدا پیشبینی می شد این قالی به قیمت ۹ میلیون دلار به فروش برسد ولی جدال ده دقیقه ای خریداران قیمت آن را افزایش داد.

 در ابتدا “پنج،شش خریدار سرسخت” برای به دست آوردن این قالی پافشاری می کردند ولی زمانی که قیمت آن به ۱۲ میلیون دلار رسید، کنار کشیدند و تنها دو خریدار در حراج باقی ماندند و رقابت بین آنها منجر به فروش این فرش به قیمت بی‌سابقه ۳۳ میلیون و ۸۰۰ هزار دلار شد.

مدیر موزه کورکوران اعلام کرده است که از نتیجه حراجی به شدت مشعوف شده است.

این قالی آخرین بار در سال ۲۰۰۸ به نمایش گذاشته شده بود و در انبار موزه کورکوران نگهداری می شد.

علاوه بر این قالی، ۲۴ تخته فرش دیگر متعلق به قرن های ۱۵ تا ۱۷ به حراج گذاشته شده بود که به ایران عصر صفوی، گورکانیان هند و ترکیه عثمانی مربوط بودند.

این فرش‌ها در مجموع ۴۳ میلیون و ۸۰۰ هزار دلار به فروش رسیدند.

CARPT PERSIA

پس از”قالی برگ داسی کلارک”، پرقیمت‌ترین اثر به فروش رسیده یک قالی اصفهان بود که ۴ میلیون و ۶۴۵ هزار دلار به فروش رفت.

 

دبی و دهها کلان شهر به زیر آب خواهد رقت

 

روز جهانی محیط زیست. دهها کلان شهر به زیر آب خواهد رفت

۱۶ خرداد ۱۳۹۲

 

کدخبر : ۸۰۶۸۷۶۵۴(۳۳۵۴۵۸۱)
تاریخ مخابره : ۱۳۹۲/۰۳/۱۸
   
   
 
ایرنا دهلی نو -
معاون دانشگاه فنی لکنو در مرکز ایالت اوتارپرداش هند درهمایش محیط زیست دردهلی نو گفت : جمهوری اسلامی ایران کشوری پیشرفته و مترقی درتمامی زمینه ها است .
 
به گزارش ایرنا، پرفسور ‘کاندال  ’ دراین همایش با اشاره به سفر اخیر خود به ایران اظهار داشت: چند ماه قبل برای جشنواره خوارزمی به ایران رفتم و از پیشرفت ها و توسعه این کشور ،شگفت زده شدم . 

وی گفت : بر خلاف تصور ،ایران کشوری پیشرفته و مترقی است و زنان در تمامی عرصه های اجتماعی حضور فعال دارند. وی همچنین گفت : تهران یکی از زیباترین و تمیز ترین شهرهای دنیا است. وی گفت : مردم ایران بسیار با فرهنگ و مترقی هستند. 
وی دراین همایش با بررسی عدم استفاده بهینه از آبهای شیرین و بویژه کاربرد غیر علمی آن در کشت و کار سنتی ،گفت باید توجه کنیم که فقط دو درصد آبهای جهان قابل شرب است و باید درمصرف صحیح از آب شرب اهتمام شود. مدیرکل مرکز اطلاعات سازمان ملل و روسای تعدادی از دانشگاههای ایالتی و تعدادی از اساتید دانشگاههای مختلف هند نیز جزو سخنرانان بودند
دکتر محمد عجم سخنران ایرانی این همایش نیز

با اشاره به تنوع اقلیمی ایران و انقراض بعضی گونه های حیات وحش گفت: به مدد اطلاع رسانی ،آموزش ها و فعالیت های طرفداران محیط زیست، اکنون فرهنگ توجه به محیط زیست و جلوگیری از تخریب ها و حمایت از گونه های در معرض انقراض در حد مطلوبی در ایران افزایش یافته است 
وی همچنین به آسیب های زیست محیطی ناشی از وقوع جنگ های خلیج فارس بخصوص جنگ کویت بر محیط زیست منطقه خلیج فارس و ایران اشاره کرد و گفت :آلودگی ناشی از سوختن دهها حلقه چاه نفت آنچنان محیط زیست و پوشش گیاهی را تخریب کرده که اکنون پدیده ای بنام ریزگردهای عربی از صحرای میان عراق – کویت و عربستان ریشه می گیرد . persian gulf 1war
این محقق ایرانی افزود: پدیده ریزگردها برخی ایام ،نیمی از جغرافیای انسانی ایران را در برمی گیرد وحتی این پدیده در بعضی روزها به شهر تهران نفوذ می کند و ضمن ترکیب با گاز و آلودگی های صنعتی و شهری ،وضعیت خطرناکی را برای موجودات زنده بخصوص پرندگان بوجود می آورد. 
گفتنی است دراین همایش مسوولان و دست اندرکاران محیط زیست در هند و متخصصان مربوطه در موضوعات زیست محیطی سخنرانی کردند. 
کارشناسان دراین همایش با اعلام ارقام های هشدار دهنده از افزایش بی‌سابقه غلظت گاز دی اکسید کربن در کره زمین و عدم همکاری قدرتهای بزرگ از جمله آمریکا با مصوبات کنوانسیونهای محیط زیستی در کاهش این گازها، هشدار دادند که با ذوب شدن یخ های قطب شمال و جنوب، دهها کلان شهر از شانگهای تا کیپ تاون به زیر آب خواهند رفت. 
دراین همایش زیست محیطی،از نحوه نامطلوب استفاده از آبهای شرب انتقاد و گفته شد: ۷۸۰ میلیون نفر در جهان از آب آشامیدنی سالم محرومند و یک‌چهارم مرگ‌ ومیرهای کشورهای درحال توسعه ،ناشی از مصرف آب آلوده است. 
آساق** ۵۸۹**۵۹۸۱

مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال۱۹۷۲ با تصویب ماده‌ای، ۵ ژوئن  ۱۵ خرداد  را روز جهانی محیط زیست اعلام کرد.
 

هدف از نامگذاری این روز، افزایش آگاهی مردم برای حفظ محیط زیست و ترغیب مسوولان به اتخاذ تدابیری برای مقابله با تخریب محیط زیست و گونه‌های زیستی‌جانوری است.

به مناسبت روز جهانی محیط زیست در ایران  ۱۵ تا ۲۱خرداد به عنوان هفته محیط زیست نامگذاری شده است.

رشد روزافزون آلودگی و تخریب محیط زیست و بروز بحران‌های پی در پی زیست محیطی باعث شد دولت‌ها به طور جدی به تکاپو افتاده تا چاره‌ایی بیندیشند.

عزم جهانی برای حفاظت محیط زیست با تشکیل نخستین کنفرانس جهانی سازمان ملل متحد درباره انسان و محیط زیست که به کنوانسیون استکهلم معروف است، در سال ۱۹۷۲در سوئد جنبه عینی پیدا کرد. به طوری که حق برخورداری انسان از محیط زیست سالم همطراز با حقوق بشر شناخته شد.

در این میان ایران نیز به تعدادی از کنوانسیون‌ها و پروتکل ها پیوست و سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان مرجع ملی، اجرای اکثر آنها را بر عهده دارد.

 

 مشکلات متعدد زیست‌محیطی امروزه سراسر جهان را تحت تاثیر قرار داده که از پیامدهای مخرب آن می‌توان به آلودگی هوا، گرم شدن جهان، آلودگی آب، افزایش جمعیت زمین و نیز افرایش حجم زباله‌ها اشاره کرد.

در این روز دفتر برنامه محیط زیست سازمان ملل به افراد گوشزد می‌کند پیش از آن که مواد خوراکی را مصرف کنند، در مورد طریقه مصرف صحیح آنها بیاندیشند و به حفاظت از محیط زیست کمک کنند. شیوه‌های متعددی وجود دارد که می‌تواند بر نوع انتخاب مواد خوراکی تاثیر بگذارد که برخی از آنها عبارتند از:

- انتخاب موادغذایی ارگانیک به دلیل عدم مصرف مواد شیمیایی در فرآیند تولید آنها

- انتخاب موادغذایی با پیامدهای زیست‌محیطی کمتر

- مصرف کمتر مواد گوشتی

- تولید مواد خوراکی در منزل

- اتخاذ برنامه‌های غذایی مناسب

- استفاده مجدد از پسماندها و ضایعات غذایی

کارشناسان دفتر برنامه محیط زیست سازمان ملل تاکید دارند: طبق ضرب‌المثل «ماهی را هر وقت از آب بگیری، تازه‌ست»، اکنون وقت آن است که انسان فعالیت‌های خود را در جهت کاهش خطر بلایای طبیعی هدفمند ساخته و محیط زیست را نجات دهد چرا که در غیر این صورت پیامد بی‌توجهی و اهمال در این زمینه ویرانگر خواهد بود و بیش از همه گریبان بشر را خواهد گرفت.

فکر کن، بخور و صرفه‌جویی کن» این شعار روز جهانی محیط زیست در سال ۲۰۱۳ است.

پنجم ماه ژوئن یا پانزدهم خرداد روزی است که برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد یا UNEP آن را به نام روز جهانی محیط زیست نام‌گذاری کرده‌است. محیط زیستی که اگر به فکر حفظ آن نباشیم، آینده‌ای برای هیچ‌کدام ازما روی کره زمین وجود نخواهد داشت. تلاش تبلیغاتی برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد آن است که صرفه‌جویی در منابع غذایی از درون خانه‌ها آغاز شود. هدر دادن غذا تنها به معنای از بین رفتن امکان تغذیه
برای ما و انسان‌های دیگر نیست. نابود شدن مواد غذایی در عمل یعنی نابودی تمام منابع مادی و زیست محیطی که برای فراهم کردن آن به کار رفته‌اند.

 IndiaENVIRONmentDAY Dr.AjamAwardDr.Ajam

 

 

فایل صوتی را بشنوید:

دانلود مستقیم فایل