پژوهش های ایرانی. اسناد نام خلیج فارس میراثی کهن و جاودان

Mare de Persia -Sinus Persici- Persico mare- . Mare Persio-persian gulf

"خلیج فارس" برای همیشه... روند شکل گیری روز ملی خلیج فارس

 

دهم اردیبهشت ماه در ایران، روز ملی خلیج فارس نام گذاری شده که سال‌روز اخراج پرتغالی‌ها از تنگه هرمز و خلیج فارس است.
به  گزارش خبرنگار سیاست خارجی گروه سیاسی باشگاه خبرنگاران جوان، به نقل از مصاحبه و گفتگو با دکتر محمد عجم  موسس انجمن دوستداران  نام های تاریخی :
در سال ۱۳۸۰ گزارش هشدار آمیزی از روند فزاینده جعل نام خلیج فارس در رسانه های عربی و انگلیسی تهیه و برای مقامات ذیصلاح ارسال شد.

ajamJNU

پس از آن مقاله ای  هشدار آمیز از روند فزاینده جعل نام خلیج فارس در ۱۰  شماره   ۱۶تا ۲۷ مهر ۱۳۸۱ در روزنامه همشهری و وب سایت آنلاین آن منتشر شد .

مقاله چه باید کرد؟ در تاریخ   ۱۳۸۱/۱٠/۱۱راهکارهای پیشنهادی  برای جلوگیری از جعل نام خلیج فارس در وبلاگها متعدد بصورت آنلاین منتشر شد.

همزمان،  نامه نگاری هایی را با امضای ” انجمن دوستداران نام های تاریخی” شروع کردیم  که  معطوف به ترغیب  و حساس کردن مسئولان و مقامات مربوطه به موضوع جعل نام خلیج فارس بود. از جمله به  مقامات  وزارت علوم – صدا و سیما – وزارت ارشاد – شهرداری و ….

راهکارهای  چه باید کرد؟  با تلاش دوستانی که داشتیم   در اسفند ۱۳۸۲ در شورای عالی امنیت ملی به بحث گذاشته شد و مصوبه ای صادر شد بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی، هئات وزیران  نیز در جلسه ۲۶ فروردین ۱۳۸۳ آیین نامه و مصوبه ای در ۶ بند برای ضرورت پاسداری از نام خلیج فارس و هویت آن را تصویب کرد که  با امضای  آقای دکتر عارف معاون وقت رئیس جمهور به تمامی سازمان ها و نهادها ابلاغ شد.

در آن مصوبه تقریبا همه نکات  طرح شده در این مقاله و نامه ما مورد تاکید قرار گرفت : و در بند ۳  مصوبه مذکور موضوع نام گذاری اماکن و  … با نام خلیج فارس مورد تاکید قرار گرفت . بنا بر این   ما  و دوستانمان قوت قلب گرفتیم تا در اصرار برخواسته خود از مخالفان قدرتمند  این ایده  نهراسیم و خجل نباشیم و مصرانه تر از قبل عمل کنیم  .

شهریور ۱۳۸۳ کتاب خلیج فارس نامی کهن تر از تاریخ و میراث فرهنگی بشریت نوشته محمد عجم در سه هزار نسخه منتشر و برای مقامات و نمایندگان مجلس ارسال شد.این کتاب راهکارهای مختلف از جمله روز ملی خلیج فارس را خواستار شده است.

پیشنهاد ما در مورد ضرورت نام گذاری روز خلیج فارس در وب سایت سازمان خلیج فارس آنلاین  نیز در  صفحه  گفتمان آنلاین از  تاریخ ۶/۹/۲۰۰۳  (۱۸ شهریور ۱۳۸۲)  در صفحه  آنلاین  به بحث گذاشته شده بودو دهها نظر و کامنت از آن حمایت کرده بود .

 اواخر آبان ۱۳۸۳ خبر جعل نام خلیج فارس در وبسایت نشنال جغرافی منتشر شد و موجی از اعتراض منجر به یک طومار ۱۲۴ هزار امضایی شد. این موج  بی سابقه از همبستگی ایرانی موجب تسریع در امر نام گذاری خلیج فارس شد. همزمان وب سایت پرشن گلف آنلاین نظرات ایرانیان رادر خصوص پیشنهاد ما  جمع آوری و جمع بندی نمود. بیشتر رای دهندگان به ترتیب :

 روز ۹ آذربازپس گیری جزایرسه گانه -۲- روز ۳۰ اسفند ملی شدن نفت۳- روز شکست پرتغالی ها   را پیشنهاد کردند. لذا در روز ۹ آذر ۱۳۸۳ افراد و اعضای  سایت  پرشن گلف آنلاین این روز را به عنوان روز  خلیج فارس  رسما اعلام  و برای اولین بار آن را گرامیداشتیم و دهها ایمیل برای اطلاع رسانی توسط گروه ایمیلی تسک فورس به موسسات مختلف جغرافیایی ارسال شد.

جلساتی در وزارت خارجه با حضور اعضای کمیته خلیج فارس(وزارت کشور- سازمان نقشه برداری- ادارات سه گانه خلیج فارس و حقوقی و اسناد وزارتخارجه ) برگزار شد و ضرورت اعلام  روز خلیج فارس مورد تایید قرار گرفت . اما تعیین خود روز به وزارت ارشاد واگذار شد. 

وزارت ارشاد پس از مشاوره های لازم  روز فتح هرموز را بر روز ۹ اذر ترجیح داد. قرار شد دقیقا بررسی و مشخص شود کدام روز در اردیبهشت را باید  فتح نهایی هرموز دانست . پس از استعلام ما گروه تاریخ دانشگاه تاریخ روز را ۱۰ اردیبهشت ۲۹ اوریل  را روز فتح هرموز اعلام کرد که البته با منابع انگلیسی ۲۲ آوریل ۱۶۲۲ در مورد روز  اخراج پرتغالی ها از جزیره هرمز مقداری اختلاف دارد. 


برای ثبت و تصویب پیشنهاد روز ملی خلیج فارس لازم بود که گزارش توجیهی تهیه و در اختیار نهادهای تصمیم گیرنده و شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گیرد. و گزارش توجیهی تهیه شد و در اختیار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی گرفت و در نهایت با پیگیری های مصرانه دوستداران میراث فرهنگی،  موضوع در جلسه ۲۲/۴/ ۱۳۸۳ به ریاست رئیس جمهور  وقت تصویب و ابلاغ شد.

ایران سه نقطه دارد، بی معنی است بی آن              بی نقطه خواندنی نیست، نام قشنگ ایران

باشد جزایر ما، چون نقطه‌های ایران                    بنشسته چون نگینی، بر آب‌های ایران

بادا بریده هر دست، کز خطه‌ی دلیران                خواهد جدا بسازد، این نقطه‌های ایران

 

 
 
 
 
 
 
 
 

پیشنهاد دهنده ثبت روز ملی خلیج فارس: بحران هویت سیاسی و فرهنگی، مهمترین علل تلاش

پیشنهاد دهنده ثبت روز ملی خلیج فارس:

پیشنهاد دهنده و نویسنده طرح  توجیهی نام گذاری و ثبت روز ملی خلیج فارس گفت: کشور های عربی حاشیه خلیج فارس بعد از تشکیل رژیم صهیونیستی دچار بحران هویت سیاسی و فرهنگی شده اند و در این راستا به ترویج اسامی عربی احساس نیاز نمودند و به تغییر نام خلیج فارس روی آورده اند.

به گزارش ندای گناباد، محمد عجم مسول پیگری های نام گذاری روز ملی خلیج فارس و پیشرو در مسائل خلیج فارس و پژوهشگر که بخش بزرگی از پژوهش های وی به موضوعات خلیج فارس و دعاوی حقوقی ایران در مورد جزایر سه گانه و بحث امنیت خلیج فارس می باشد که در مصاحبه خبرنگار ما با وی به مناسبت روز ملی خلیج فارس به برخی از فعالیت های وی در این خصوص اشاره شده است.

این نخبه گنابادی عضو عیئت علمی دانشگاه، نویسنده، مترجم، روزنامه نگار و زبان شناس متولد سال ۱۳۴۳ روستای زیبد گناباد است. وی در دو رشته اتومکانیک و اقتصاد اجتماعی همزمان دیپلم گرفته و و در رشته علوم سیاسی و معارف اسلامی در دانشگاه ادامه تحصیل داد. عجم در رشته حقوق بین الملل از موسسه حقوق بین الملل نیز مدرکی معادل فوق لیسانس حقوق بین الملل (داوری) گرفته و سپس از دانشگاه «کازابلانکای مراکش» دکترای حقوق بین الملل را اخذ نموده است.

– چه عواملی سبب شد که حضرتعالی پیشنهاد دهنده روز ملی خلیج فارس باشید؟

همانند سایر هم وطنان روی کاربرد گسترده خلیج عربی در رسانه های عرب زبان و سپس رسانه های انگلیسی زبان حساس و برای هویت ایرانی احساس خطر کردم و احساس وظیفه نسبت به فرهنگ کشور و اطلاع  رسانی به افکار عمومی نمودم همچنین برخی افراد نه فقط  در جهان عرب بلکه بطور سازمان یافته حتی در داخل کشور نیز در صدد تخریب هویت تمدن ایرانی بودند.

در آن زمان بجز یک جمع اندکی از فرهیختگان، مردم و حتی مقامات کشوری راجع به این موضوع اصلا حساس نبودند زیرا موضوعات اولویت دار متعدد و بی شمار دیگری از نظر آنها وجود داشت و بنده با وبلاگ های اینترنتی نسبت به عدم توجه برخی از مقامات به موضوع خلیج فارس، به این اقدام کشورهای عربی واکنش جدی نشان دادم.

تهیه گزارش هشدار آمیزی از روند فزاینده جعل نام خلیج فارس در رسانه های عربی و انگلیسی و ارسال آن به مقامات ذی صلاح و سپس انتشار این گزارش به صورت مقاله در روزنامه همشهری و سایت آنلاین آن و شرکت در همایش های متعدد در خصوص خلیج فارس، بخشی از مهمترین فعالیت های بنده به عنوان عضو کمیته یکسان سازی نام های جغرافیایی و کمیته خلیج فارس بود که این فعالیت ها از سال ۱۳۸۰ شروع و در نهایتاً در سال ۱۳۸۳ به تصویب اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی کشور در آمد.

– چرا ۱۰ اردیبهشت به روز ملی خلیج فارس نام گذاری شد؟

پس از تحولات مربوط به رویدا جعل سازی در موسسه مشهور نشنال جغرافی، در خصوص ضرورت پاسداری از هویت تاریخی و تعیین روز خلیج فارس، اتحاد و یکپارچگی  بوجود آمد اما در خصوص روز اختلاف بود لکن روز ۱۰ اردیبهشت با توجه به همه جوانب امر کمترین مخالف را داشت لذا این روز مورد تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفت.

-علت تلاش کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس با پشتوانه کشورهای غربی برای تغییر نام خلیج فارس چیست؟ آیا اظهارات ان ها مبنی بر اینکه نام این خلیج در ابتدا خلیج عرب بوده با مستندات تاریخی تطابق دارد؟

واژه خلیج عربی در زبان عربی اولین بار در سال ۱۹۵۸ بکار رفت و قبل از آن همه مکتوبات عربی واژه بحر فارس و خلیج فارس نوشته اند لکن کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس بعد از تشکیل رژیم صهیونیستی دچار بحران هویت سیاسی و فرهنگی شده اند و در این کشورها از عرب و فرهنگ عربیت خبری نیست و اکثر جمعیت آنجا به تعبیر خود عرب ها “اجانب غیر عرب” هستند لذا باید برای جبران آن اقدامی انجام می دادند و در این راستا به ترویج اسامی عربی احساس نیاز نمودند و به تغییر نام خلیج فارس روی آوردند و این اقدام کشورهای عربی درصورتی رخ داده است که همه آنها اعتراف دارند که  نام همیشگی این دریا، خلیج فارس و معادل های آن بوده است.

– به نظر حضرتعالی نقش خلیج فارس چه میزان برای کشور مهم و استراتژیک است که یک روز در تقویم کشور به این عنوان نام گذاری شده است؟

خلیج فارس منطقه ای استراتژیک و ژئو اکونومیک است یعنی دارای اهمیت نظامی، راهبردی، اقتصادی و فرهنگی نه تنها برای ایران بلکه برای بسیاری از کشورهای جهان می باشد و امنیت خلیج فارس امروزه شاید به همان اندازه ی که برای ایران مهم است  برای کشورهایی مانند هند و چین مهم است چراکه  بیشتر جمعیت کشورهای تازه تاسیس عربی خلیج فارس مانند قطر،بحرین و امارات؛ هندی هستند و این هندی ها سالانه ۶۰ میلیارد دلار درآمد برای هند کسب می کنند.

– شما در زمینه خلیج فارس تاکنون چه مطالعاتی داشته اید؟

در تمام مسائل و موضوعات خلیج فارس اعم از تاریخی و فرهنگی و یا نظام های حکومتی و سیاست خارجی کشورهای عربی، مقالات متعددی به زبان انگلیسی، عربی و فارسی نوشته ام. علاوه بر این با توجه به اینکه یکی از حوزه های مطالعاتی من تمدن اسلام و عرب هست در همین زمینه وب سایت تخصصی دریای پارس را دارم و البته با مراکز مطالعاتی خلیج فارس هم همکاری مشورتی و حقوقی دارم و بخاطر اهمیت پاسداری از نام خلیج فارس کتاب «اسناد نام خلیج فارس میراثی کهن و جاودان» را منتشر کردم ولی در سایر موضوعات فعلا به نوشتن مقاله و یادداشت سیاسی در شبکه های خبری و شرکت در سمینارها اکتفا کرده ام.   انتهای پیام/  تاریخ انتشار مطلب:۱۳۹۵/۰۲/۰۹ – ۸:۳۰

 

عضو هیات علمی دانشگاه با بیان این‌که نخستین کشوری که برای جعل نام خلیج فارس سرمایه گذاری  کرد، کویت بود، گفت: محققین عربی خود اذعان کرده‌اند که هیچ مکتوب و سندی در تایید نام خلیج عربی وجود ندارد.

 
1395AZADmashdDr AJAM

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجو از مشهد، محمد عجم امروز در نشستی که به مناسبت روز ملی خلیج فارس در دانشکده حقوق، علم سیاسی و زبان‌های خارجه دانشگاه آزاد مشهد برگزار شد، گفت: اولین کشوری که برای تغییر نام خلیج فارس سرمایه گزاری کرد کویت بود؛ چراکه این کشور در آن زمان ثروتمندتر بود.

 

وی ادامه داد: در ۱۰ سال ابتدای انقلاب نام خلیج فارس برایمان مهم نبود؛ چراکه چنانچه نگاهی بیاندازید خواهید دید که هیچ فردی به این امر اهمیت نمی‌داد و موضوعاتی به مراتب با اهمیت‌تر در آن زمان برای مردم و مسئولان وجود داشت.

 

این استاد دانشگاه با اشاره به این‌که در آن دوره حساسیتی وجود نداشت، تصریح کرد: در سال ۸۱ در وزارت امور خارجه سمیناری به نام خلیج فارس برگزار شد که چند نفر به بحث در این خصوص پرداختند و گفتند که نام این خلیج جعل شده است.

 

عجم خاطرنشان کرد: پس از آن من به دانشجویان خود اسامی مانند آرش کمانگیر، بحر فارس و غیره دادم و به آنان گفتم تحقیق کنید که آیا در شاهنامه این نام‌ها وجود دارد یا خیر، که آنان گفتند خیر و من با تحقیق دوباره متوجه شدم که این اسامی در شاهنامه وجود دارد.

 

وی با تاکید بر این نکته که هویت بسیار اهمیت دارد، بیان داشت: شاید بسیاری در داخل نمی‌دانند که مسئله هویت چه اندازه دارای اهمیت است و تنها افرادی که به خارج از کشور می‌روند متوجه اهمیت هویت داشتن می‌شوند.

 

این نویسنده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به این موضوع که رسانه‌های عربی در آن دوره از نام جعلی خلیج عربی استفاده می‌کردند و این در حالی است که در هیچ مکتوب عربی به طور مطلق نام خلیج عربی را نداریم، گفت: اولین کتابی که در طول تاریخ در خصوص نام خلیج فارس نوشته شد در دوران شاه بود و در آن اشاره کرده بود که نام خلیج فارس از ابتدا خلیج فارس بوده است.

 

محققین عربی خود اذعان کرده اند که در هیچ کجا نام خلیج عربی وجود ندارد

 

عجم ضمن تاکید بر این‌که محققین عربی خود اذعان کرده‌اند که در هیچ کجای تاریخ  نام خلیج عربی وجود ندارد، تصریح کرد: در سال ۸۲ مطلبی نوشته شد که خلیج فارس نامی جعلی است و نقشه هایی که ایرانیان ارائه می‌کنند ۵۰۰ سال بیشتر اعتبار ندارد و به طور کلی زبان فارسی نیز یک زبان جعلی است و همین سخنان بود که مرا به سمت تحقیق در این عرصه و جلوگیری از اشاعه این سخنان سوق داد.

 

این استاد دانشگاه با بیان این مطلب که انجمنی در این خصوص احداث کردیم که متاسفانه مورد حمایت قرار نگرفت، گفت: وظیفه فرهیختگان حساس کردن جامعه و مقامات است به همین دلیل در چند جلسه نامه نگاری کردم؛ اما بسیاری از مسئولان دغدغه این موضوع را نداشتند و می‌گفتند خلیج فارس باشد یا عربی چه اهمیتی دارد؟!.

 

وی افزود: من خطاب به مسئولان گفتم دفاع از خلیج فارس دفاع از هویت ملی و اسلامی ایران است، زمانی که پیامبر(ص) حدیثی دارد که در آن آمده است بحر فارس به چه علت شما به نام این خلیج اهمیت نمی‌دهید؟.

 

در اولین تفاسیر قرآنی نام بحر فارسی آمده است

 

عجم با بیان این مطلب که اولین تفاسیر قرآنی که از آن اهل سنت است از نام بحر فارس یاد شده است، بیان داشت: در جغرافیای جهان اسلام هفت دریا وجود داشته که یکی از این دریاها، خلیج فارس بوده است.

 

این استاد دانشگاه ادامه داد: با توجه به این‌که متوجه شدیم تهدیدات بسیاری در این مورد  نه تنها از جانب کشورهای عربی بلکه حتی از داخل نیز وجود داشت، به سمت تحقیقات بیشتر و ارائه مکتوبات در این خصوص پرداختیم و کتابی تحت عنوان «نام خلیج فارس میراثی کهن تر از تاریخ و میراث فرهنگی » در شهریور سال ۸۳ به چاپ  و رایگان  توزیع کردیم.

 

وی به اسناد و نقشه‌های موجود در این خصوص اشاره و خاطرنشان کرد: در بیشتر از سیصد کتاب عربی  و از جمله در سفرنامه  ابن بطوطه و حتی نقشه‌های قدیمی موجود در کشورهای عربی و در نقشه‌هایی در دوره عثمانی و همچنین در نقشه اقلیم‌های هفتگانه دنیا نام خلیج فارس  و بحر فارس  و بحر عجم به کار رفته است.

 

وجود ۳۰۰۰ نقشه در خصوص تایید نام خلیج فارس

 

عجم ادامه داد: یکی از مسئولان بحرین چند سال پیش کتابی را به ما نشان داد و گفت: در این کتاب با  سه نقشه به اثبات رسانده‌ایم که خلیج فارس، خلیج عربی نیز بوده است که من در جواب گفتم ما ۳۰۰۰ نقشه داریم که خلیج فارس، خلیج فارس بوده است. و سه نقشه شما بدلایل متعددی  غیر واقعی است.

 

این نویسنده تصریح کرد: در کتابخانه کاخ ریاست جمهوری هند که بزرگترین کاخ دنیا است و تمام سقف آن با اشعار فارسی تزیین شده و نقشه‌ای در آن وجود دارد، نام خلیج فارس در آن به کار برده شده است.

 

وی با تاکید بر این نکته که حتی جمال عبدالناصر در یکی از سخنرانی‌های بسیار مهم خود به نام خلیج فارسی اشاره کرده است، یادآور شد: برخی تصور می‌کنند پارس یک نام قومی است در حالی که نام پارس یک نام سرزمینی است و نه قومی و یقین بدانید چنانچه کوتاه بیاییم آنان جری‌تر خواهند شد. روزگاری بود که حتی صداو سیمای ایران نام خلیج فارس را به کار نمی‌برد و ما نامه نوشتیم و گفتیم که از این نام استفاده کنید که خوشبختانه در دهه هشتاد بود که از این نام استفاده می‌شد.

روابط عمومی دانشگاه آزاد:

http://pr.mshdiau.ac.ir/index.php/2015-07-05-06-38-37/farhangi-ejtemaee/7419-zaa125


جلسه پرسش و پاسخ روز ملی خلیج فارس در دانشگاه آزاد

نویسنده ایرانی: کشورهای عربی تلاش گسترده و سازمان یافته ای برای تغییر نام خلیج فارس انجام داده اند.

تهران – ایرنا – دکتر محمد عجم نویسنده کتاب «اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان»، در سخنانی٬ حجم تلاش ها و تبلیغات کشورهای عربی برای جعل نام خلیج فارس را بسیار وسیع و هدفمند توصیف کرد.

 

 

وی در میزگرد تخصصی ایرنا که به مناسبت دهم اردیبهشت سالروز ملی خلیج فارس با عنوان «خلیج فارس، فرصت ها و تهدیدها» برگزار شد، درخصوص ادعاها و تلاش های برخی کشورها برای تحریف و جعل نام این خلیج٬ با بی اساس خواندن این نظرات گفت: این ادعاها نخستین بار از سال ۱۹۵۸ برای نامیدن این خلیج به خلیج ع رب ی مطرح شد و پیش از آن در همه مکتوب های قدیمی این خلیج با نام های ‘سینوس پرسیکوس’ و ‘ماره پرسیکوم’ و در دوره اسلامی با نام های بحر پارس، فارس، ایران، عجم و معادل های آن ذکر شده است.
عجم با اشاره به تلاش های انگلیس برای نفوذ به منطقه پس از کشف اولین چاه نفت در مسجد سلیمان و ظهور کشورهای نوپای عربی تحت الحمایه خود در اطراف خلیج فارس با اشاره به کتاب «حباب های طلایی در خلیج عربی» که در سال ۱۹۵۸توسط «رودریک اوون» مقام بریتانیایی نوشته شده، افزود: اوون در این کتاب نوشته است که من تاکنون در تمام کتب و نقشه‌های جغرافیایی که مطالعه کرده ام، نامی غیر از خلیج فارس ندیده ام، ولی در چند سال اقامت در سواحل خلیج فارس متوجه شدم که ساکنان ساحل این خلیج عرب هستند، بنابر این ادب حکم می‌کند که این خلیج را خلیج ع رب ی بنامیم، نظری که کاملا بی منطق است.(البته بیشتر ساکنان کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس خارجی هستند، نه عرب.)
وی گفت: پس از مطرح شدن این موضوع کسانی مانند «عبدالکریم قاسم» و «جمال عبدالناصر» از رهبران جریان پان عربیسم در رقابت با ایران تلاش برای تحریف نام خلیج فارس را پی گرفتند.
نویسنده کتاب اسناد نام خلیج فارس با اشاره به هجمه سنگین تبلغات رسانه ای کشورهای عربی در عرصه بین المللی برای جعل نام خلیج فارس افزود: با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران تا حدی توجه ها از این مسئله منحرف شد، اما پس از جنگ و رشد و پیشرفت ماهواره ها، رسانه ها و شبکه های تلویزیونی، متوجه شدیم که ماهواره های عربی با هدف تحریف این نام و جا انداختن آن در ادبیات بین المللی آن را «خلیج» یا «خلیج ع رب ی» می نامند در نتیجه با تشکیل یک گروه تخصصی در جهت صیانت از این نام برآمدیم.
وی که خود از اعضای گروه تخصصی نامگذاری «روز ملی خلیج فارس» است در این باره گفت: یکی از اقدامات این گروه تعیین روزی برای گرامی داشت و حفظ این نام بود که طی جلسه ای در شورای مطالعات خلیج فارس وزارت خارجه، دهم اردیبهشت ماه مصادف اخراج پرتغالی ها از خلیج فارس برای این روز انتخاب شد.
عجم درخصوص نامگذاری دهم اردیبهشت به عنوان روز ملی خلیج فارس افزود: دهم اردیبهشت روز اخراج پرتغالی ها به این دلیل مهم است که پرتغالی ها در تاریخ روابط بین الملل، جزو یکی از خشن ترین استعمارگران هستند که ایران در این روز توانست ابهت این استعمارگر را شکسته و ضعیف گرداند و آن را وادار به عقب نشینی از خلیج فارس کرده و در تاریخ نام خود را به عنوان یک ابرقدرت مطرح کند.
وی ادامه داد: پس از آن در زمان حضور انگلیسی ها در منطقه طی دو قرار داد مجمل و مفصل حق حاکمیت ایران بر خلیج فارس شناخته شد و براساس این دو قرارداد هرکشتی که از این خلیج عبور و مرور می کرد باید اجازه ایران را می داشت و در نقشه های دوره عثمانی نیز حق حاکمیت ایران بر این خلیج شناخته شده است.

PG2015Dr.ajam
دکتر عجم در خصوص ادامه تلاش ها برای صیانت از نام خلیج فارس گفت: متاسفانه هجم اقدامات در ایران برای حفاظت از این نام بسیار کم است و نسبت به این مسئله مهم و حیاتی بی توجهی می شود و ضرورت دارد که ما در داخل ایران به دور از هر قومیت گرایی از این نام به عنوان یک میراث ملی مهم حفاظت کنیم و روز ملی خلیج فارس روز مهمی برای فرهنگ سازی برای وحدت و همگرایی نسبت به این مسئله است.
وی در خصوص رابطه ایران با همسایگانش در حاشیه خلیج فارس و تلاش های اخیر عربستان برای تشویش اذهان نسبت به جمهوری اسلامی و اشاعه افکار ایران هراسی گفت: ایران پس از انقلاب اسلامی تمام تلاش خود را برای ابراز نیات حسنه و برقراری رابطه ای دوستانه و مسالمت آمیز با همسایگانش نشان داد، اما در مقابل آنها دایما نوعی توهم و بیم نسبت به اهداف ایران داشته و نتیجه این تلاش ها بی فایده بوده است.
نویسنده کتاب اسناد نام خلیج فارس افزود: ما کشورهایی (حوزه خلیج فارس)هستیم که همه در یک حوزه جغرافیایی قرار داریم و با انسجام و وحدت خود می توانستیم با آنچه از پدیده تروریسم و افزایش دامنه اختلافات و درگیری ها شاهد آن هستیم، مقابله کنیم.
خاورم**۹۳۶۶**۱۲۷۵

http://www.irna.ir/fa/News/82055507/

https://www.aftabir.com/news/article/view/2016/04/30/1227277

http://khabariruni/news/859896

http://www.snn.ir/print/505633

جلسه پرسش و پاسخ  دکتر محمد عجم به مناسبت روز ملی خلیج فارس در دانشگاه آزاد 


روز ملی خلیج فارس در دهلی 1394

روز ملی خلیج فارس در دهلی 1394

به گزارش خبرنگار ایرنا –  سفیر جمهوری اسلامی ایران در هندوستان که پنجشنبه شب در مراسم روز خلیج فارس در خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در دهلی نو سخن می گفت، اظهار کرد:رسانه های عربی برای توجیه شکست نظامی خود درمقابل یمن این اتهامات را مطرح می کنند. 
وی افزود:رسانه های عربی تلاش می کنند حرکت مردم یمن برای دستیابی به استقلال و تعیین حاکمیت خود را به یک قدرت خارجی منتسب کنند. 
سفیر ایران در هندوستان با تشریح رویکرد صلح طلبانه ایران در منطقه گفت:ایران بدنبال سلطه در منطقه نیست بلکه بدنبال همکاری برای توسعه اقتصادی منطقه است. 
وی گفت وگوهای یمنی- یمنی را بهترین راه حل بحران یمن دانست و با انتقاد از مداخله نظامی عربستان و هم پیمانانش در این کشور، گفت: مشکل یمن توسط مردم یمن درحال حل بود که با مداخله نظامی عربستان ،صلح و ثبات منطقه به خطر افتاد. 
سفیر ایران در هند گفت:دخالت عربستان در کشورهای منطقه باعث وضعیت خطرناکی در خلیج فارس شده است. 
وی با اشاره به جلوگیری هواپیمای عربستان برای ارسال کمک های امدادی ایران به یمن تصریح کرد، این اقدام غیر انسانی باعث افزایش تلفات افراد بی گناه می شود. 
انصاری در خصوص موضوع هسته ای ایران نیز اظهار کرد:ایران در موضوع هسته ای،هیچ چیزی بیشتر از حق قانونی و مشروع خود طلب نکرده است. 
وی تصریح کرد:ایران حتی حاضر شده است برای اعتماد سازی از بسیاری از حقوق مسلم خود چشم پوشی کند اما وجود فضای بدبینی و توهم توطئه مانع از واقع بینی کشورهای عربی خلیج فارس شده است. 


در این مراسم عجم نویسنده و پژوهشگر سرشناس خلیج فارس، درباره نام گذاری روز ملی خلیج فارس توضیحاتی داد و گفت:

از سال 1380 فعالیتهای زیادی برای جعل نام خلیج فارس در رسانه های عربی صورت گرفت . 
وی با اشاره به اقدامات انجام شده برای مقابله با تحریف نام خلیج فارس تصریح کرد ، اقدامات و تلاش های صورت گرفته شامل انتشار مقالات و برگزاری همایش ها به همراه اعتراض های صورت گرفته برای تحریم نام خلیج فارس باعث شد که روز ملی خلیج فارس در شورای فرهنگ عمومی مطرح و درتیرماه 1384 برای اجرا ابلاغ شود. 
وی افزود: 10 اردیبهشت در تاریخ ایران،منطقه و جهان روز مهمی است که ناشناخته مانده است و انتخاب این روز بعنوان روز ملی خلیج فارس بسیار مناسب بود زیرا استعمارگران اروپایی برای اولین بار در تاریخ استعمار در هرمز طعم تلخ شکست را پذیرفتند. 
این تحلیل گر مسایل منطقه و خاورمیانه، با بیان اینکه نام خلیج فارس در رویدادهای تاریخی مهم جهان جاودانه است، افزود: امروز روز مهمی در تاریخ ایران و تاریخ منطقه است و کمتر از چهارصد سال قبل سرداران ایرانی در اقدامی شجاعانه تاریخ تحولات منطقه را عوض کردند. 
21 تا 29 آوریل سال 1622 میلادی برابر با 1031 قمری سپاه ایران جزیره هرمز را از بزرگترین امپراتور آن زمان بازپس گرفت و جایگاه خود را در فهرست ابرقدرت های قرن شانزدهم جهان ثبت کرد. 
در بسیاری از زبان های شبه قاره هند، خلیج فارس را با همین نام می شناسند و در موزه های هند نقشه های با ارزشی از خلیج فارس وجود دارد، بخصوص نقشه ترسیمی بر دیوار کتابخانه کاخ راشتراپاتی بهاوان و اشعار و نقاشی های زیبای فارسی آن که از دیدنی های کاخ ریاست جمهوری هند است. 
در بعضی از این نقشه ها علاوه بر خلیج فارس حتی به جای دریای عرب نیز نام هایی مانند دریای پارس و دریای مکران بکار رفته است. 
در مراسم گرامیداشت روز خلیج فارس در خانه فرهنگ ایران در دهلی نو که جمع زیادی از ایرانیان مقیم و دانشجویان ایرانی حضور داشتند، دانش آموزان مجتمع آموزشی ایرانیان دهلی نو، سرودی را به مناسبت ولادت با سعادت امام علی(ع) و روز پدر اجرا کردند، سپس نماهنگ و مستند تلویزیونی نام خلیج فارس پخش شد. 


آساق**268 *1600**1917

http://www.irna.ir/fa/News/81591508/


روز ملی خلیج فارس 1392

نگاهی به اهمیت خلیج فارس در تجارت دریایی با هند

دهلی نو - همزمان با فرا رسیدن روز ملی خلیج فارس و سالروز اخراج استعمارگران پرتغالی توسط سردار ایرانی ˈامامقلی خانˈ از خلیج فارس، نشستی در دانشگاه ˈجواهر لعل نهروˈ دهلی با موضوع اهمیت خلیج فارس در تجارت دریایی با هند برگزارشد.

 

به گزارش ایرنا

دراین نشست که روز دوشنبه با حضور استادان و دانشجویان هندی و ایرانی برگزار شد،

دکتر ˈمحمد عجمˈ پژوهشگر و نویسنده کتاب ˈاسناد نام خلیج فارس میراثی کهنˈ تاریخچه تجارت دریایی در خلیج فارس را در پنج دوره تشریح کرد. 


وی این پنج دوره را شامل ˈهخامنشیان، ساسانیان، خلفای اسلامی و استعمار و نیز دوره جدیدˈ، دانست که همگی دارای مشخصات و ویژگیهای تجاری خاصی بوده و موید نام تاریخی خلیج فارس هستند. 
۱۰ اردیبهشت، همزمان با اخراج پرتغالی ها از تنگه هرمز و خلیج فارس، به عنوان روز ملی خلیج فارس نامگذاری شده است. 
عجم، دوره استعمار پرتغال و بریتانیا در خلیج فارس را دوره ای سیاه نامید که بذرهای نفاق و جنگ را در آن کاشته اند و هنوز خلیج فارس از اثرات بجای مانده از استعمار رنج می برد. 
وی گفت: خلیج فارس یکی ازمهمترین و قدیمی ترین مناطق جهان از حیث سکونت بشر به خصوص در حاشیه های اروند رود و کرانه های شمالی آن است . تمدن ایلام قدیم و تمدنهای بین النهرین در اطراف این منطقه شکل گرفته اند . از آن زمان تاکنون، توجه مهاجران، کشورگشایان و قدرتهای بزرگ را به خود جلب کرده است. 
این پژوهشگر تاریخی تصریح کرد: در دوره های پارسی، یونانی، سلوکی، ساسانی و رومی، تجارت در خلیج فارس اهمیت زیادی داشت و غرب خلیج فارس قلب جهان و یک شاهراه مهم دریایی و زمینی بود. 
عجم گفت : اسلام نیز در همین منطقه نشو و نما یافت و بتدریج در اطراف آبهای دجله و فرات و خلیج فارس گسترش پیدا کرد، مسلمانان بسرعت بر تمام سواحل منطقه تسلط یافته و بازرگانان مسلمان از بنادر و سواحل آن به نقاط مختلف دنیا به داد و ستد کالا و در خلال آن به مبادلات فکری و فرهنگی با شبه قاره هند، مجمع الجزایر مالایا و چین پرداختند که حاصل آن هم رونق و گسترش تجارت و بازرگانی و دادوستد کالاها و هم نشر فرهنگ ایرانی و اسلامی در بخش وسیعی از شبه قاره هند و جنوب آسیا بود. 
وی افزود: وجود شهرهای مسلمان نشین در سواحل غربی و جنوبی هند و منطقه ˈدکنˈ و تعداد مسلمانان در نواحی جنوبی در قیاس با مناطق مرکزی و شمالی هند که مسلمانان از قدرت نظامی و سیطره سیاسی برخودار بودند؛ بخوبی گویای نقش تجارت و تجار در عرصه ی فرهنگ و دین است. ایران وایرانیان چه از طریق بنادر و سواحل خلیج فارس و چه به وسیله راههای زمینی از زمانهای بسیار دور با ساکنان شبه قاره هند ارتباط داشته اند. 
ˈمهاجرتها متقابل بوده همانطور که ایرانیان به هند رفته اند. بسیاری از ساکنان و اقوام شبه قاره هند نیزبه ایران مهاجرت کرده واسکان دائمی یافته بودند. برخی در سپاه عصر هخامنشی (داریوش و خشایارشاه) و ارتش ساسانی استخدام و برخی نیز به کارهای کشاورزی، امور کشتیرانی وغیر آن مشغول بودند. ˈ 
نویسنده کتاب ˈاسناد نام خلیج فارس میراثی کهنˈ در باره دیرینگی مناسبات اقتصادی هند با جزایر و سواحل خلیج فارس اظهار داشت: شبه قاره هند نزدیک به 4.4 میلیون کیلومتر مربع وسعت دارد و شامل کشورهای هند، بنگلادش، پاکستان، نپال و بوتان می شود. 
عجم گفت: می توان هند را یک جزیره دانست که دریاهای بزرگ دو سمت جنوب شرقی و جنوب غربی آن را بخشی از دنیا جدا کرده و کوهستانهای بلند و تقریباً غیر قابل عبور شمال غربی و شمال شرقی نیز آن را از بقیة دنیا جدا کرده و بدان شکل جزیره داده است. 
ˈاز دوره پارسها (هخامنشی ) سوابقی وجود دارد که نشان می دهد طلا، نقره، عاج، میمون، طاووس، حبوبات و ادویه برای مصرف دارویی از هند تهیه می شده است. 
از دوره هخامنشی تا ساسانی گزارشهایی از بندر ˈاپلگوسˈ وجود دارد که آن را ثروتمندترین و مرفه ترین شهر نامیده اند که تجار پارسی- رومی و هندی در آنجا به تجارت مشغول بوده اند. یونانیان نیز از سواحل مالابار، برنج، زنجبیل و دارچین تهیه می کردند. 
ایرانیان و رومیان در کار تجارت با هند فعال بودند و به این منظور در سواحل خلیج فارس بنادری بنا نهاده بودند که در منابع دوره اسلامی نیز از آنها نام برده شده و ازجمله می توان به بندر «ابله»(Obollah) و سیراف و اومانا و مگان اشاره کرد که در قرنهای پنج و شش میلادی دریانوردان هندی در نواحی اطراف آن رفت و آمد داشته اند. 
رقابت شدیدی بین ایران و روم بر سر تجارت دریایی وجود داشته است در سال 525 م. حبشه به تحریک روم، یمن را که در دهانه ی دریای سرخ قرار داشت، تصرف کرد. هدف رومیان از این کار دست رسی مستقیم به اقیانوس هند و بازارهای آسیایی بود. 
ایران که خلیج فارس را بطور کامل دراختیار داشت و بنادری را در سواحل آن تا مکران تأسیس کرده بود، با تصرف مصر و سوریه در سال 616م. سعی در توسعه اهداف و منافع اقتصادی خود داشت. با تصرف مصر در سال 626 م. توسط رومیان، ضربه مهلکی به پارس وارد شد. به این ترتب نزاع سیاسی ـ نظامی ایران و روم با رقابت های شدید اقتصادی و بازرگانی توأم گشت که نتیجه ی آن تضعیف هر دو کشور و بهره برداری اعراب از ضعف آن ها بود. 
در دوره ساسانی، اعراب در سواحل غربی خلیج فارس و کرانه های رود دجله و فرات تا مداین و حتی حلب و دمشق راه های تجاری را در اختیار داشتند. از سوی دیگر تجار هندی نیز با خلیج فارس و همچنین دریای سرخ و شهر مکه تجارت داشتند. ˈ 
وی گفت : خلیج فارس از نظر جغرافیایی امتیازات زیادی داشت. بحرین، عمان، حضرموت، یمن و حجاز در کنار دریای سرخ و خلیج فارس قرار گرفته اند و به صورت طبیعی در محلی قرار دارند که ضرورت پرداختن به تجارت دریایی یکی از اولویتهای آن است، علاوه بر آن اعراب، دارای موقعیت سرزمینی مناسبی برای انتقال کالا با شتر به نواحی دیگر از جمله اردن – مصر- حلب و فلسطین ( روم شرقی) بودند. 
ˈکشتیها پس ازحرکت از سواحل هند به بنادر هرمز - بند سیراف – بندر ابله آوپلوگوس در بصره و همچنین سواحل یمن می رسیدند و از آن جا کالاهایشان، با شتر حمل می شد و از طریق دریای مدیترانه به اروپا منتقل می شد. 
بازرگانان ابتدا از مصر و سوریه از طریق جاده های زمینی در کناره های رود دخله و فرات و همچنین سواحل شرقی دریای سرخ خلیج فارس می رسیدند گروه دیگر از طریق دریای سرخ سواحل یمن می آمدند. 
از آن جا سوار کشتی شده، برخی به آفریقا و برخی دیگر به حضرموت، عمان ، بحرین و عراق و از آن جا به سواحل ایران در خلیج فارس می رفتند. از طریق ایران، بازرگانان به بندر تیز در مکران یا بندر دیبل در سند و یا به نواحی دورتر تا خمبایات (کمبایات) وکاتیاوار پیش می رفتند. 
از آن جا از طریق دریا به کالیکوت یا کیپ کومورین(Cape Comorin)و از آن جا به کرومندل(Coromandal)، و پس از توقف در چند بندر در خلیج بنگال به برمه و مالایا و چین می رسیدند و هنگام بازگشت نیز همین مسیر را طی می کردند. دزدان دریایی نیز در این منطقه قدرت زیادی داشتند و دامنه نفوذ شان تا دجله می رسید. ˈ 
این پژوهشگر ایرانی گفت : برای دفاع در برابر آنها، کشتیهای بازرگانی مجبور بودند دریانوردانی که آزمودگی لازم برای مقابله با آنان را داشتند، با خود ببرند. در هر صورت مسافرت به سند متضمن پذیرش خطرهای فراوان و رنجهای بسیار بود. در زمانهای پر خطر و در دوره های کم تاثیری بادهای موسومی تجار راه زمینی را ترجیح می دادند. 
وی همچنین درخصوص ضرورت مناسبات اقتصادی هند با جزایروسواحل خلیج فارس افزود: هند به علت دارا بودن تنوع و انواع گونه های محصولات و کالاها مورد توجه تجار و بازرگانان از نواحی مختلف دنیای آن روز بود. 
عجم در باره مراکز مهم تجاری در خلیج فارس بر این باور است: در دوران قبل از اسلام در دهانه اروند رود، بندری بسیار مهم برای تجارت با هند به نام اٌپلگو یا اُبله وجود داشت. تعداد تجار هند در این بندر بسیار زیاد بود. کشتی ها از چین و هند به این بندر آمده ، لنگر می انداختند. تجار هند و سواحل و جزایر آن را، سرزمین های پر از جواهر و انواع و اقسام داروها و کالاها ی بی بدیل می دانستند و اهمیت بسیار زیادی به تجارت با هند قائل بودند. 
این پژوهشگر در باره اهمیت خلیج فارس در دوران استعمار تصریح کرد: ˈواسکودوگاماˈ و ماجراجویان همراه او اولین استعمارگران اروپایی بودند که از اروپا (بندر لیسبون) با کشتی پس از عبور از شرق آفریقا خود را در سال 1498 به سواحل هند رساندند. 
ˈ اروپاییان اهمیت تجارت با هند و ایران را از هزاره های قبل می دانستند اما این اولین بار بود که یک کشتی خود را به منطقه رسانده بودند. دوگاما در نامه ای به پادشاه پرتغال سفر خود را شرح داد و نوید داد که تجارت دنیا را در دست بگیرد. پرتغالی ها در سراسر سواحل و لنگرگاههای مهم شرق آفریقا تا بندر هرمز استحکاماتی درست کردند و برای بیشتر از 117 سال تجارت در سراسر سواحل اقیانوس هند و خلیج فارس را بدست گرفتند. اما اولین ضربه بر پیکر استعمار پرتغال در جزیره هرمز وارد شد آنها در سال 1622 شاهراه حیاتی خلیج فارس را رها کرده و گریختند. و ایران مجددا حاکم بلامنازع کل خلیج فارس شد. ˈ 
عجم افزود:اما انگلیسی ها کم کم تجارت دریایی را بدست گرفتند و دامنه نفوذ کمپانی هند شرقی فزونی گرفت بطوریکه پادشاه بدون تخت و تاج منطقه شد. پس از اینکه انگلیس توانست شیخهای راس الخیمه و امیران محلی را تحت انقیاد درآورد. کم کم دخالت در امور ایران را هم شروع و به بندر خارک و بوشهر دست اندازی کرد اما در جنگ خوشاب و برازجان شکست خورد و به بوشهر عقب نشینی کرد. 
ˈ تجارت دریایی در دوره استعمار انگلیس اهمیت بسیار زیادی یافت در این دوره کشتیهای غول پیکر حجم بسیار زیادی از کالا را در سواحل خلیج فارس و هند تا اروپا جابجا می کردند. و شهرت خلیج فارس باعث رقابت میان قدرتهای اروپایی شد و آلمان، هلند، فرانسه، روسیه و عثمانی نیز در خلیج فارس رقابت می کردند. 
پژوهشگر و نویسنده کتاب ˈاسناد نام خلیج فارس میراثی کهنˈ نوشت: کمپانی هند شرقی در خلیج فارس نمایندگی را تحت عنوان سرای خلیج فارس (1763-1971) تاسیس کرد و تجارت عمده در خلیج فارس دستکم یکصد سال در انحصار این کمپانی بود. 
ˈ انگلیسیها از سال 1622 که پرتغالی ها از ایران شکست خوردند روابط محکمی با ایران آغاز کردند و دولت ایران به انگلیسیها نظر خوشی نشان داد. 
از سویی مجمع عمومی سازمان ملل طی قطعنامه 1514 و قطعنامه های متعدد بعد خواستار استعمار زدایی شد. استعمارگران مجبور شدند از مستعمرات خارج شوند و سرزمینهای مستعمره را به صاحبان آنها برگردانند و یا رفراندوم حق تعیین سرنوشت برگزار کنند. 
بریتانیا باید خلیج فارس را ترک می کرد ایران خواستار برگشت جزایر سه گانه و بحرین به حاکمیت خود بود. طبق قرارداد 1808 و 1812 خلیج فارس یک دریای ایرانی بود.ˈ 
عجم افزود: مردم بحرین و بخش شمالی عربستان در تمامی امور به سواحل فارس وابسته بودند و حتی در امور قضایی و اختلافات حقوقی به حکام ایرانی مراجعه می کردند و امپراتوری عثمانی سلطه ای بر این منطقه نداشت. 
ˈ مذاکرات فشرده ای میان دولت ایران و استعمار انگلیس صورت پذیرفت و بریتانیا پذیرفت که جزایر سه گانه را به ایران برگرداند. اما در مورد ابوموسی چون شهروندان عربی حضور داشتند که خود را تابع راس الخیمه می دانستند موضوع پیچیده شد و بریتانیا و راس الخیمه خواستار حق و حقوق آنها شد در نتیجه یادداشت تفاهم 1971 منعقد شد تا سرنوشت آنها تعیین شود. ˈ 
وی در باره تجارت دریایی خلیج فارس در دوره معاصر از 1971 نیز گفت: خلیج فارس همیشه نقطه راهبردی جهان بوده و در دوران معاصر اهمیت آن بیشتر از قبل شده و تنها منطقه ای است که سه جنگ ویرانگر را در تنها دو دهه شاهد بوده است. 
عجمی افزود: با خروج استعمار در سال 1971 امارات متحده عربی به عنوان یک کشور ظهور کرد. تجارت دریایی رونق بیشتری گرفت. اما تجارت هوایی و نقل و انتقال هوایی بیشتر از تجارت دریایی هم از نظر کمی و هم کیفی اهمیت یافت بطوریکه امروزه فرودگاه دبی به اولین فرودگاه دنیا از نظر حجم مسافر و بار تبدیل شده است. ˈپروازها به دبی از 215 مقصد و با 130 ایرلاین و با 4550 پرواز هفتگی انجام می شود. و 50 میلیون مسافر در سال جابجا می شود امروزه 6 میلیون هندی در حاشیه خلیج فارس سالانه 60 میلیارد دلار برای هند ارز می آورند. حمل مسافر با کشتی تقریبا در حال از میان رفتن است. در عین حال 40 درصد نفت دنیا از این آبراهه عبور می کند بیشتر از 15 تانکر نفت در روز با حمل بیشتر از 17 میلیون بشکه که 35 درصد حمل دریایی نفت دنیا را شامل می شود.ˈ 
وی همچنین در پاسخ به سوالی گفت : نام مجعول خلیج عربی برای اولین بار در تاریخ مکتوب کمتر از پنجاه سال قبل در یک مجله عربی به نام ˈالمجلهˈ ظاهر شد و تا قبل از آن در هیچ زبانی و در هیچ مکتوبی به کار نرفته است.ˈ 
دراین نشست همچنین دکتر کمال پاشا استاد دانشگاه و رئیس بخش غرب آسیای دانشکده روابط بین الملل خلاصه ای از سفر اخیر خود به بندرعباس و بوشهر و سمینار تجارت بصره- بوشهر- مسقط و سمینار خلیج فارس ارایه کرد. 
آساق** 589** 1577

 

 

نه تنها مکتوبات و اسناد عادی در زبان عربی بحر فارس و خلیج فارس را یگانه نام برای این پهنه آبی بکار برده اند بلکه  همه تفسیرهای قرآنی بنوعی بحر فارس را در معنی و مفهوم واژگانی مانند مجمع البحرین و مرج البحرین و  – بحر بکار برده اند و حتی  احادیث محکمی از پیامبر وجود دارد که  ایشان بحر فارس را بکار برده اند نمونه اش حدیث شماره ۲۱۴۶  از مسند ابی یعلی الموصلی البغدادی جلد ۴ ص ۱۲۰   است  .

ajamJNUدانشگاه جواهر لعل نهرو

دهلی نو - همزمان با فرا رسیدن روز ملی خلیج فارس و سالروز اخراج استعمارگران پرتغالی توسط سردار ایرانی ˈامامقلی خانˈ از خلیج فارس، نشستی در دانشگاه ˈجواهر لعل نهروˈ دهلی با موضوع اهمیت خلیج فارس در تجارت دریایی با هند برگزارشد.

به گزارش ایرنا دراین نشست که روز دوشنبه با حضور استادان و دانشجویان هندی و ایرانی برگزار شد، دکتر ˈمحمد عجمˈ پژوهشگر و نویسنده کتاب ˈاسناد نام خلیج فارس میراثی کهنˈ تاریخچه تجارت دریایی در خلیج فارس را در پنج دوره تشریح کرد.

 bahrainPersian gulf (87)

وی این پنج دوره را شامل ˈهخامنشیان، ساسانیان، خلفای اسلامی و استعمار و نیز دوره جدیدˈ، دانست که همگی دارای مشخصات و ویژگیهای تجاری خاصی بوده و موید نام تاریخی خلیج فارس هستند.

 persian gulf jnu

۱۰ اردیبهشت، همزمان با اخراج پرتغالی ها از تنگه هرمز و خلیج فارس، به عنوان روز ملی خلیج فارس نامگذاری ش


روز ملی خلیج فارس 93

به گزارش گروه وبگردی باشگاه خبرنگاران،

دکتر ˈمحمد عجم ˈ کارشناس و پژوهشگر مسایل تاریخی و سیاسی کشورمان که در هندوستان بسر می برد به مناسبت فرارسیدن روز ملی خلیج فارسی گفت: در هند تمامی نقشه های رسمی در دانشگاه ها و ساختمان های اداری، نام خلیج فارس و معادل آن در زبان های رسمی هند را دربر دارند.

وی افزود: از قدیم خلیج فارس برای هندی ها شناخته شده بوده و راه ادویه دریایی از سواحل هند به انتهای خلیج فارس منتهی می شده است .

این پژوهشگر ایرانی اظهار داشت: خلیج فارس برای هند در 500 سال گذشته اهمیت زیادی پیدا کرده و در سال های اخیر نیز بزرگترین شرکاری تجاری هند کشورهای حاشیه خلیج فارس بوده اند و هندی های زیادی نیز در کشورهای این منطقه ساکن شده و سالانه حدود 50 میلیارد دلار پول به کشورشان وارد می کنند.

وی افزود: در آرشیو ملی هند نقشه هایی از قرن های 17 تا 20 وجود دارد که به صورت دستی و خطی هستند و توسط کارشناسان خارجی از جمله انگلیس ها ترسیم شده اند.

وی گفت: یکی از این نقشه ها، نقشه جهان از ادریسی جغرافی دان مسلمان قرن دوازده میلادی است که یک انگلیسی نیز آن را از روی نسخه اصلی عربی درکتابخانه بودلیان روی کاغذ معمولی ترسیم کرده که در آرشیو هند نگهداری می شود و نام خلیج فارس از روی نسخه اصلی به ˈگلف پرسی ˈ ترجمه شده است.

دکتر عجم در ادامه گفت: تعداد اینگونه نقشه ها در هند فراوان است اما نقشه ترسیم شده بر دیوار کتابخانه بزرگترین کاخ جهان که در هند است یعنی ˈراشتراپاتیˈ قابل توجه است.

این نقشه در سال 1933 کشیده شده و در سالن مطالعات این کتابخانه قلمرو بریتانیای کبیر دور تا دور نقشه ترسیم شده که دریای مکران و خلیج فارس و دریای مدیترانه در آن جایگاه ویژه دارد.

وی همچنین گفت: مجموعه ساختمان های کاخ راشتراپاتی و ساختمان های اداری اطراف آن بزرگترین مجموعه دولتی در قرن 20 بوده و این مجموعه بزرگ در سال 1911 شروع و 1926به اتمام رسیده است یعنی زمانی که ملکه بریتانیا باور داشت که ˈ خورشید در امپراتوری بریتانیا غروب نمی کندˈ.

این کاخ عظیم و تالار آشوکا از تمام کاخ های انگلستان بزرگتر است. تالار آشوکا دارای مجموعه ای از نقاشی ها و اشعار و هنر بی نظیر فارسی و ایرانی است که نشان از قدرت و نفوذ فرهنگ ایرانی در جهان به خصوص در شبه قاره هند دارد.

در سراسر سقف این تالار اشعار فارسی از خمسه نظامی و خیام نقاشی شده است.

18 سال پس از افتتاح تالار آشوکا دولت انگلیس ناچار از پذیرش استقلال هند شد.

دیوار نقاشی های فارسی تالار آشوکا از روی کتاب مصور خمسه نظامی اهدایی فتحعلی شاه قاجار ترسیم شده است.

قدیمی ترین نام جغرافیایی که برای دریای جنوب ایران بکار رفته دریای پارس و خلیج فارس است.

نام خلیج فارس را قبل از هخامنشیان و قبل از هکاتایوس- میلتوس- اِراتُستِنِس و نئارخوس فردی بنام هسیود Hesiod (سده هشتم یا هفتم ق م) در سرودهای تبار خدایان ˈفاسیسˈ بکار برده است. لذا این نام یک قدمت 2700 ساله داشته و تقریبا از 2400 سال کاربرد مستمر بلامعارض در تمام دنیا داشته است.

به گفته دکتر عجم البته در منابع بسیار کهن تر اشاره هایی مبهم به دریاهایی با نامهای فراگیر و افسانه گونه وجود دارد که بعضی جغرافی دانان منظور از آن عبارت ها را خلیج فارس دانسته اند اما در واقع در خصوص درستی نسبت دادن آن نام ها به خلیج فارس با توجه به کلی بودن و مبهم بودن آنها قابل انطباق و راستی آزمایی نیست.

از جمله این نام ها می توان به دریای آفتاب تابان در افسانه های سومری،دریای وُئوروکش ( فراخ کرت) در اوستا و دریای بالا و پایین و دریای تلخ در افسانه های آشوری و کلدانی اشاره نمود که جغرافی دانان آنها را پدیده دقیق جغرافیایی و قابل انطباق با زمین نمی دانند. مثلا دریای تلخ می تواند اشاره به بحر المیت و یا دریاچه ارومیه و یا خزر باشد. بنابراین کهن ترین نام که بدون هیچ تردیدی مشخصات جغرافیایی دریای جنوب ایران را توصیف می کند همان دریای پارس است.

پژوهشگر ایرانی تاکید کرد، نام جغرافیایی خلیج فارس و معادل های آن همواره در طول تاریخ از نام های کشور ایران گرفته شده و از 2500 سال قبل اروپاییان، تمام سرزمین پهناور حوزه تمدنی ایران را ˈپرشیاˈ (فارس) نامیده اند.

عرب ها و ترک ها هم این سرزمین را بلاد فارس و یا مملکت فارس و یا کشور عجم و مملکت ایران می نامیده اند و همین عبارت هارا هم برای توصیف دریای پارس بکار برده اند بنابراین واژه ˈ فارسˈ در عبارت خلیج فارس به هیچ عنوان مفهوم قومی و نژادی ندارد، بلکه یک مفهوم جغرافیایی است.

این نام و معادل های آن بیشتر از دو هزار سال بطور مستمر در همه زبان های دنیا بکار رفته بخصوص در زبان عربی.

دکتر عجم با اشاره به اینکه خود نویسندگان بزرگ عرب در خصوص حقانیت و کاربرد مستمر نام خلیج فارس اعتراف دارند، گفت:حتی مورخان و بزرگانی مانند پروفسور عبدالهادی التازی، احمد الصراف، محمد عابد الجابری، عبدا... بن کران (نخست وزیر قبلی مراکش)، عبدالمنعم سعید، عبدالخالق الجنبی و تنی چند از نویسندگان مشهور عرب و چند تن از رهبران دینی از جمله قرضاوی در این خصوص مقاله و اظهار نظر دارند و اذعان کرده اند که در هیچ مکتوب عربی تا دوره ناصر واژه خلیج عربی بکار نرفته است.

این اعتراف ها به این معنی است که تمام کتاب های عربی تا سال 1960 یا 1340 نام خلیج فارس را درست بکار برده اند.

تا سال 1338 هیچ مکتوب عربی وجود ندارد که خلیج عربی بکار برده باشد. اولین بار در دوره جمال عبدالناصر واژه جدید در مکتوب عربی رایج شد. نه تنها مکتوب و اسناد عادی در زبان عربی بحر فارس و خلیج فارس را یگانه نام برای این پهنه آبی بکار برده اند بلکه حدود 300 کتاب فاخر عربی اسلامی و همه تفسیرهای قرآنی بنوعی بحر فارس را در معنی و مفهوم واژگانی مانند مجمع البحرین و مرج البحرین و بحر بکار برده اند.

به گفته دکتر عجم بیش تر از 70 نفراز مفسران مشهور قرآن به عبارت ˈ بحر فارس ˈ اشاره کرده اند و حتی بعضی موقعیت جغرافیایی آن را مفصلا توضیح داده اند علاوه بر آن احادیث محکمی از پیامبر (ص) وجود دارد که آن حضرت بحر فارس را بکار برده اند.

دکتر عجم در ادامه این گفت وگو درباره نام گذاری روز ملی خلیج فارس گفت: در واقع ثبت روز ملی خلیج فارس یک روند چند ساله داشت و ناگهانی انجام نشده است.

وی افزود: من به عنوان فردی که از ابتدا در جریان امر قرار داشتم و عضو کمیته یکسان سازی نام های جغرافیایی و کمیته خلیج فارس بودم باید بگویم با هجوم بی سابقه رسانه های عربی که همراه با جنگ نرم شبکه های ماهواره ای همراه بود، تحریف نام خلیج فارس شروع شد و تداوم این روند باعث حساس شدن مردم جهان از جمله ملت ایران شد.

وی با اشاره به اینکه عواقب تحریف و جعل گسترده نام خلیج فارس و راهکارها و ضرورت مقابله با آن به گوش مسوولان و نهادهای فرهنگی رسانده شد ، افزود:در دومین ˈهمایش ژئوماتیکˈ درسازمان نقشه برداری ایران در اردیبهشت 1382راهکارها مجددا در مقاله اسامی جغرافیایی باستانی میراث بشریت با محوریت نام خلیج فارس و چالشهای فرا روی آن ارایه گردید.

این پژوهشگر مسایل تاریخی و سیاسی اظهار داشت: اردیبهشت 83 نخستین سمینار کارتوگرافی خلیج فارس در دانشگاه تهران برگزار شد و سپس گزارش های توجیهی برای نهادهای تصمیم گیر ارسال گردید و در جلسات کارشناسان و مدیران کمیته یکسان سازی نام های جغرافیایی و کمیته حقوقی خلیج فارس ابعاد مثبت و منفی طرح ها و راهکارها مورد بررسی قرار گرفت.

وی افزود: وقتی موج اعتراض مردمی در آبان و آذر 1383 در اعتراض به نشنال جغرافی روی داد شرایط عینی و ذهنی برای پذیرش راهکارها و پیشنهاد روز ملی خلیج فارس فراهم شد.

وی اظهارداشت: گزارش های توجیهی در این خصوص مورد تصویب و تاییدنمایندگان نهادها و ارگانهای عضو کمیته قرار گرفت و برای مقام های تصمیم گیر به همراه خلاصه گردش کار و سوابق قبلی ارسال شد که پس از تایید نهایی برای اجرا به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارجاع شد و در آنجا نیز با حضور رییس جمهور وقت در تیرماه 84 تصویب و برای اجرا ابلاغ شد.

وی در ادامه تصریح کرد: نام خلیج فارس میراثی فرهنگی برای همه ملت ها بخصوص مسلمانان است و این نام برای ایرانیان افتخار و میراث فرهنگی مضاعفی است، این روز را باید همانند سایر روزهای ملی در هر جا که هستیم برای پاسداری از هویت تاریخی و فرهنگی کشورمان گرامی بداریم .

منبع: ایرنا

تاریخ انتشار: ۱۰ اردیبهشت ۱۳۹۳ - 

http://www.irna.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=81144687

 

http://www.yjc.ir/fa/news/4823641/%D8%AE%D9%84%DB%8C%D8%AC-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%AF